همه چیز درمورد آنفولانزا و هپاتیت ب

ویروس چیست؟

لازم دیدم ابتدا توضیحاتی در باره ویروس ها و انواع ان بدهم درباره آنفولانزا و هپاتیت ب و پنومونی باکتریایی توضیحاتی داده شده

 

 

ویروس چیست؟

اندازه ویروس ها از 20 تا 200 میلیونیم میلیمتر متغیر است . خط فاصله انتهای این جمله حدود 5/0 میلی متر طول دارد . حساب کنید چند ویروس روی آن جا می شوند . کشف ویروس: دانشمندان در اواخر قرن 19 به وجود ویروس ها پی بردند . با این حال تا بعد از جنگ جهانی دوم که ساختمان میکروسکوپ الکترونیکی کامل شد هیچ کس نمی دانست که ویروس ها چه شکلی دارند. ویروس ها بسیار کوچکند ولی شکل های متنوعی دارند و باعث بیماری های مختلفی می شوند. بعضی از این بیماری ها بسیار شدید هستند . ایدز ، هاری ، فلج اطفال ، سرخک ، آنفولانزا و سرما خوردگی چند نمونه از بیماری های ویروسی هستند.

ویروس ها به تنهایی موجودات زنده کاملی نیستند ، بلکه انگل حقیقی اند و برای تامین نیازهای خود کاملاً به جاندار دیگری به نام میزبان وابسته اند. هیچ انگلی نباید تا اندازه ای به میزبان خود آسیب برساند که میزبان نابود شود . هم چنین نباید میزبان خود را وارد کند که در برابر آن ایمن یا مقاوم شود، چون در هر دو صورت به زیان خود انگل است و باعث نابودی انگل می شود. ویروسی که صد درصد مبتلایان را از بین می برد به محض آنکه میزبانانش از بین بروند می میرد. مخزن بیماری : یک ویروس موفق، ویروسی است که دو میزبان داشته باشد. ویروس در یک میزبان بیماری شدیدی ایجاد می کند و در میزبان دیگری که میزبان مخزن نامیده می شود تنها باعث بروز علایمی خفیف می شود. این مساله ادامه حیات ویروس را تضمین می کند. مخزن بیماری در مورد بسیاری از ویروسهای انسانی از قبیل تبخال ، سرخک و آنفلوانزا خود انسان ها هستند. زیرا افراد مختلف درجات گوناگونی از مقاومت در برابر این ویروس ها را نشان می دهند.

قبل از هر چیز باید بدانیم که آیا ویروسها موجودات زنده محسوب می شوند یا نه . یک تعریف می گوید حیات عبارت است از یک سری فرایندهای پیچیده حاصل از دستورالعمل های خواصی که بوسیله ی اسید نوکلئیک سلول های زنده همواره در حال فعالیت می باشد. چون ویروسها در خارج از بدن میزبان به حالت خنثی به سر می برند . به این مفهوم نمی توان آنها را موجودات زنده در نظر گرفت معهذا هنگامی که ویروس ها وارد سلول میزبان می شوند اسیدهای نوکلیئک آنها فعال گشته و منجر به تکثیر ویروس می گردد. از نظر بالینی ویروسها را میتوان موجودات زنده در نظر گرفت. آن ها مانند باکتریها ، قارچهای بیماری زا آلودگی و بیماری ایجاد می کنند. به ویروس کامل ویریون گفته می شود. ویروسها یکی از کوچکترین عوامل بیماری زا در جانداران هستند که اندازه ی آنها بین 300- 200 نانومتر است . ویروسها انگل داخل سلولی هستند که این خصوصیت مهمترین تفاوت ویروسها با میکروارگاندیسها است . به نظر می رسد که ویروس ها قبل از بوکار بوتها بوجود آمده اند. به ویروس ها فاز نیز گفته می شود.

آنفلوانزا : تعداد زیادی از بیماران به دلیل تجمع مایعات در ریه هایشان جان خود را از دست دادند. پزشکان وحشت زده تصور می کردند که این بیماری عجیب شکلی از مرگ سیاه یا طاعون است ویروس به سرعت منتشر شد. ظرف شش ماه پس از سپتامبر 1919 این ویروس تنها در نیویورک جان بیش از 33000 نفر را گرفت . در زمان گسترش این همه گیری تقریباً 20 میلیون نفر در سرتاسر دنیا جان سپردند. این مقدار مرگ و میر از تلفات 4 سال جنگ بیشتر بود! به دلایلی که هنوز شناخته نشده است خطر این ویروس در جوانان بیشتر بود عامل این همه گیری ویروس آنفلوانزا بود در آن زمان هیچ کس نمی دانست که عامل آنفلوانزا یک ویروس است . در سال های پس از جنگ جهانی اول ، زمین مورد هجوم یک همه گیری ویروسی قرار گرفت که میزان مرگ و میر آن از طاعون در قرون وسطی نیز بیشتر بود. همه گیری در چهارم ماه مارس سال 1918 با گزارش اولین مورد در شهرکانزاس آغاز شد.

کلید مرگ : ویروس نسبتاً کم آزاری که در سراسر جهان پخش شده بود در ماه سپتامبر سال 1918 به ویروسی کشنده تبدیل شد. در سه حمله تقریباً همزمان، سوش جدید در فرانسه ، سیرالنون و ماساچوست گسترش پیدا کرد. سوش یعنی گروهی از میکروب ها که از یک خانواه باشند اما به خاطر صفاتی ویژه ی با بقیه خانواده تفاوت داشته باشند. سوش آنفلوانزا سال 1918 چند سال در بین انسان ها باقی مانده در بین انسان ها باقی مانده و سپس به تدریج از میان رفت یا از شدت بیماری زایی آن کاسته شد. هنوز پرسشهایی پیرامون مرگ و میر به دنبال ابتلا به این ویروس مطرح است آیا ممکن است همه گیری مرگ بار آنفلوانزا دوباره اتفاق بیفتد؟ آنفلوانزا از راه هوا از فرد آلوده به فردی دیگر منتقل می شود. ویروس ، پوشش مخاطی راه های تنفسی فوقانی را آلوده می کند. تب ، لرز ، گرفتگی و سردرد ممکن است تا یک هفته طول بکشد. بهبودی غالباً سریع است. همه گیری های آنفلوانزا از زمانی روی می دهند که یک سوش جدید با قدرت بیماری زایی زیاد بوجود بیاید. ویروسها همواره در حال تغییر هستند. طبیعی است که در هنگام میلیاردها نسخه از ویروس اشتباهاتی رخ دهد.

سرخک : در سال 1798 ژنر دانشمند انگلیسی مایه کوبی ضد آبله انسانی را متداول کرد. 180 سال بعد یعنی در سال 1977 آبله در سراسر گیتی ریشه کن شد. از آن تاریخ تا امروز موردی از این عفونت ویروسی مخوف دیده نشده است. در مورد بیماری فلج کودکان یا پولیومیلیت که ریشه کنی آن در برنامه سازمان جهانی بهداشت تا آخر سده حاضر یا پیش بینی شده ظاهراً کار آسانتر است . چه در ماه اوت 1994 اعلام شد که در قاره آمریکا بیماری فلج ریشه کن شده و ویروس های وحشی فلج دیگر در جامعه و محیط زیست در گردش نیستند. بنابراین فاصله ی زمانی بین کشف ویروس فلج و ریشه کنی آن بیش از 5 سال طول نکشید . به نظر پاره ای از پژوهشگران غربی با اعتماد و اعتقاد راسخ به پیشرفت سریع دانش بیولوژی مولکولی و ایمنی شناسی ، ریشه کنی دیگر عوامل بیماری های عفونی اعّم از باکتریانی و یا ویروسی خیلی زودتر از زمان پیش بینی شده در برنامه میسر و ممکن خواهد شد و بشر از شر دشمنان ریز و ناپیدای خود تا اواسط سده ی آینده رهایی خواهد یافت. این خوش بینی زودرس را باید با احتیاط تلقی نمود. چه در حال حاضر با همه ی پیشرفتی که در دانش تهیه واکسن و علوم وابسته به آن به ویژه در ایمنی شناسی و ژنتیک حاصل شده و امکان تهیه ی واکسن های نوترکیبی (recombinants) و نهایتاً واکسنهای بسیار خاص که با اسید نوکلئیک عوامل بیماری زا تهیه می شوند (DNA vaccines) به تازه سومین بیماری عفونی واگیر نامزد قرار گرفتن در پایگاه ریشه کنی جهانی اعلام و معرفی شده است. باید در نظر داشت که تا سال 1980 ایمنی شناسان آمریکایی سرخک را سومین هدف ریشه کنی اعلام می نمودند . پیشامد همه گیری پیش بینی شده در آمریکا در سال 1981 که تا سال 1988 هر سال حدود 3000 نفر را مبتلا ساخت بر پیش بینی خوش بینانه آمریکایی خط بطلان کشیده شد. در کودکان زیر 6 ماه را می توان محلول ایمن سازی مادران دانست . بدین معنی که در نسل حاضر مادران جوان ایمنی خود را در کودکی بوسیله ی مایه کوبی کسب نموده اند و این ایمنی به مرور زمان ضعیف و رنگ باخته شده است. در صورتی که مادران نسل های جلوتر ایمنی خود را از راه ابتلای به بیماری طبیعی سرخک بدست می آورند. مسلم است که ایمنی اکتسابی از ابتلای سرخک پایدارتر از ایمنی با مایه کوبی است و به همین سبب کودکان نسل گذشته تا 9 ماهگی معمولاً با ایمنی اکتسابی از مادر ، در قبال ویروس وحشی سرخک مصون می ماندند در صورتی که در کودکان نسل حاضر ایمنی کسب شده از مادر به قدری ناچیز است که در ماههای اول تولد کودک فاقد پادتن ضد سرخک و حساس به عفونت است . علت اصلی بروز مجدد سرخک در آمریکا و در هر کشور بیشتر معلول زمان مایه کوبی است و کمتر به قدرت ایمنی زائی واکسن ارتباط پیدا می کند.

یرقان های ویروسی: عفونت و جراحات کبد بوسیله ویروس ها عامل مهم بیماری و مرگ و میر در سراسر جهان می باشد. با اطلاعاتی که در دست است پنج گروه ویروس متفاوت ایجاد یرقان عفونی می کنند. تنها در کشور آمریکا هر سال بالغ بر ششصد هزار نفر به انواع یرقان های ویروسی مبتلا می گردند. تقسیم تقریبی موارد در بین گروه های یاد شده ویروسی به شرح زیر است ، عامل 25 درصد از موارد یرقان ویروس (HAV)A و 50 درصد ویروس (HBV) ویروس ناقصی است که در مبتلایان قبلی به یرقان ب ایجاد یرقان مجدد بسیار شدید می کند. در حال حاضر دو گونه ویروس یرقان نه A و نه B وجود دارد ، یکی از این دو گروه به نام ویروس یرقان (HCV)C است که سابقاً آن را ویروس ناشی از انتقال خون می نامیدند و نهایتاً گونه دوم که به نام ویروس یرقان زایی E(HEV) نام دارد و بیشتر در کشورهای جهان سوم دیده می شود گرچه عفونت حاد یرقان با هر یک از این ویروس ها عواقب ناخوش آیندی به دنبال دارد اما سه گونه یرقان های ناشی از ویروس های D,C,B پس از دوره حاد به حال مزمن و مکتوم در آمده و بیمار ناقل مزمن و مخفی ویروس می گردد. و خود بیمار هم از عواقب بعدی بیماری خاصی تشمع کبد و سرطان (HCV,HBV) مبتلا خواهد گردید. ناقلین مزمن منبع عمده ایجاد عفونت هستند، چه خود بدون نشانه های ظاهری ویروس بیماری را منتشر می نمایند و ویروس های (HAV, HBV, HCV, HDV) بدین ترتیب به افراد سالم منتقل می شوند. در مورد ویروس یرقان E تا حال مخزن ویروس شناخته نشده است ، با تزریق مایه ضد یرقان در مورد ویروس هایی که برای آنها مایه تهیه شده است می توان افراد را مصون و دور از عفونت و عواقب مرگبار آن نگهداشت.

استفراغ: یکی از شایعترین علایم در دوره ی شیر خوارگی و اوایل کودکی است . توجه کمتر به کودکی که گاه و بیگاه استفراغ می کند باید معطوف گردد. امّا در مورد شیرخواری که مکرراً استفراغ می کند نیاز به ارزیابی دقیق دارد. عفونتهای برون یا درون گوارشی می تواند سبب استفراغ شود. عفونت گوش ، سیستم تنفسی و بیماری های عفونی از این قبیل است . آن دسته از عفونتهای سیستم گوارشی که سبب اسهال شود ممکن است توام با استفراغ باشد چنانچه عفونت ها را درمان نمایند امکان بر طرف شدن استفراغ وجود دارد. در شیرخوار سالم بازگشت مواد غذایی و استفراغ می تواند طبیعی تلقی شود یا ممکن است بدلیل شیر نامناسب یا شیوه تغذیه نامطلوب باشد . مصرف غذاهای چاشنی دار و تکه های درشت و حساسیت غذایی ممکن است سبب استفراغ شود. علت استفراغ غالباً با تاریخچه ای که والدین می دهند مشخص می شود. پرسشها در ارتباط با وضعیت کودک یا شیرخوار پیش از وقوع استفراغ ، مدت استفراغ توصیف مواد، وجود تب یا نشانه های دیگر بالینی مطرح می شود. چنانچه اعضاء خانواده در گذشته ی نزدیک یا همزمان دچار بیماری مشابه یا اسهال باشند ، احتمالاً ممکن است علت آن آلودگی غذای مصرفی باشد. ویروس اپ .

اشتاین بار: بیشتر افراد بالغ در غالب کشورها در کودکی آلوده به بیماری اپ. اشتاین .بار یا (EBV) شده اند. بموجب آماری از ایالات متحده ی آمریکا 90 درصد افراد دردوران حیات خود دچار این عفونت می گردند. عفونت ابتدائی با این ویروس در کودکان بدون هیچ گونه نشانی سپری می شود، در صورتیکه عفونت در نوجوانان و جوانان معمولاً با مونونوکلئوز عفونی همراه می باشد و در موارد استثنایی بیماری به شکل مزمن در می آید. در نواحی جغرافیایی خاصی از جهان و گروه های ویژه ای این عفونت با کارسینومای حلق و بینی و یا با بورکیت انفوما همراه است . مایه های آزمایشی را با گلیکوپروتئین سطحی ویروس (gp220.3509) بعنوان مایه ی ایمنی زا فراهم نموده اند و برای تهیه ی این گلیکوپروتئین از روش های مهندسی ژنتیک استفاده شده است . در حدود پنجاه درصد این پادگان ها را کربوهیدراتها تشکیل می دهند و نقش آن در ویروس زنده کمک به چسبیدن ویروس به یاخته ی میزبان و ایجاد پادتن خنثی کننده می باشد. ویروس های چند هسته ای: تهیه ی مایع برای این دسته از ویروس ها کاری مشکل اما ضروری است. واکنش های غیر منتظره و شدیدی که در سال 1960 با استفاده از مایع کشته با فرمالین پیش آمد پژوهندگان را بر آن داشت که در تهیه ی مایع آزمایشی نخست واکنش آنرا در حیوانات مورد بررسی قرار داده و سپس برای انسان تجویز نمایند. در طی سه دهه ی آخر مایه های متعدد با استفاده از دانش مولکولی و مهندسی ژنتیک در حیوانات مورد آزمایش قرار گرفته است که ذکر آنها موجب اطاله مطلب می شود. این آزمایش ها با دو گونه ی A,B این ویروسها انجام گرفته و سعی بر این بوده که به ضد ( گلیکوپروتئین F) و گلیکوپروتئین G یا وسیله ی چسبیدن ویروس به سطح یاخته ها ایمنی خلطی و یاخته ای ایجاد نماید. نتایج آزمایشی کم و بیش رضایت بخشی از این بررسی ها بدست آمده است.

سرماخوردگی: سرماخوردگی ساده ترین و در عین حال یکی از ناراحت کننده ترین بیماری های عفونی انسان در تمام فصول سال و در همه جای جهان است . انسان سالم بالغ ممکن است در طی سال یکی دوبار و حتی تا هفت بار دچار سرماخوردگی ، که ربطی به گریپ ندارد ، بشود. عامل سرماخوردگی عده زیادی از ویروس ها هستند که هر یک به سهم خود و به حساب خود ایجاد بیماری کم و بیش خفیفی در حلق و حنجره و تنفسی می کنند و شفای از یکی از این بیماری ها در قبال بیماری مشابه اما با ویروس دیگر سرماخوردگی ایجاد مصنونیت نمی نماید. نخستین گروه از این ویروس ها به نام شبه گریپ معروفند . اولین ویروس از این گروه در سال 1953 در شهر سندای موشی که ریه کودکی مرده از ذات الریه به آن تزریق شده بود جدا گردید و بعدها سایر ویروس ها شبه گریپ از انسان و مشابه آن ها از حیوانات جدا شده به طوری که چهارگونه ویروس شبیه آنفولانزا هر یک می توانند منشاء عوارض تنفسی در انسان ، میمون و یا دیگر حیوانات باشند.

سرخجه : بیماری خفیف ویروسی است که کودکان و نوجوانان را مبتلا می سازد. اگر چه همه گیری بیماری گاهی در آموزشگاهها و سربازخانه ها موجب وقفه در کار و فعالیت گروه های سنی حساس می گردد، اما اهمیت بیماری در ایجاد رویان هائی با ناهنجاری های مختلف از زمان بارداری است که در نخستین ماه های آبستنی به بیماری دچار می گردد. کلیات : تشخیص تفریقی سرخجه از سرخک و مخملک در اواخر سده هیجدهم در آلمان بعمل آمده است . در اوایل و اواسط سده نوزدهم همه گیری های متعددی از این در انگلستان و آمریکا شایع شده است . نام روبلا را در سال 1866 ویل به سرخجه داده و به این ترتیب آنرا از سرخک مجزی نموده است . در گذشته بیماری با همه پراکندگی که ثابت نمود ویروس سرخجه در ماه های اول آبستنی موجب آب آوردگی چشم و بیماری های قلبی در نوزادان می شود موجب گردید که دانشمندان بررسی های گسترده ای درباره سرخجه و عامل مولد آن بعمل آوردند. در اینجا لازم به یادآوری است که علاوه بر ویروس سرخجه که بیش از چهار دهه نیست که ناخوشی زائی آن برای رویان کشف گردیده عامل عفونی دیگری از گروه انگلهای کل سلولی به نام توکسوپلاسما گوندیی نیز گاهی ایجاد بیماری عفونی حادی می نماید که اگر عفونت در ماه های اول بارداری باشد ، ناهنجاری هائی در چشم و مغز رویان ایجاد می شود.

ایدز AIDS : این حقیقت که AIDS ظرف مدت کمتر از ده سال پیش از شناخته شدن به یک بیماری پاندمیک تبدیل شده است نمایانگر اهمیت مسافرت جهانی در انتقال بیماری ها می باشد. اهمیت انتقال سریع زمانی بیشتر به نظر می رسد که بدانیم ویروس AIDS تنها در پس تماس نزدیک دو نفراز طریق فعالیت جنسی یا خون موجود در سوزنها انتقال می یابد. ویروس HIV همانند HIV مسبب نقص ایمنی اما کمتر قابل سرایت در مراحل زودرس است . بالاترین میزان شیوع آن در آفریقای غربی است . به مبارزه طلبیدن بهداشت جامعه مکانیسم های نظارت ، مراقبت و کنترل این بیماری را به وجود می آورد. به گونه ای که به طور منظم در ایالات متحده وجود ندارد .به دلیل نادر بودن HIV بیماران با نشانه های اختلال در عملکرد ایمنی نیاز به انجام روتین آزمون برای آن ندارند. اما بیماران با نقص ایمنی باید از نظر HIV در صورت منفی بودن آزمون تایید شده HIV یا افراد دارای سفر به کشورهای با شیوع HIV مورد آزمون قرار گیرند.

اسهال : اسهال یکی از شایعترین نشانه های بیماری در شیرخواران و کودک است . زیاد شدن مایع تعداد دستشویی رفتن و حجم و همچنین تغییر احتمالی رنگ می تواند کیفیت اختلاف را با مدفوع طبیعی روشن سازد. انواع اسهال: حاد : معمولاً خود به خود کنترل می شود مگر این که شیر خوار دچار کم آبی شده باشد مزمن : ممکن است به وسیله ی عفونتهای درون و برون گوارشی رخ دهد. سرکش : معمولاً زودتر از 3 ماهگی دیده می شود که توام با عفونت و اشکال تغذیه ای رخ می دهد.

بررسی کودکان دچار اسهال: 1- بررسی وزن قبل از بیماری و زمان بیماری 2- دفعات و مشخصات مدفوع در زمان سلامت و بیماری 3- توصیف حالت مدفوع از نظر قوام حجم ، رنگ ، وجود خون یا مخاط درمان : مایع رسانی : تزریق وریدی یک روش اضطرابی در شیرخواری است که کم آب دارد . دارویی: در درمان دارویی می توان از داروهایی نظیر آمین سیلین ، آموکسی سیلین و کلوامفینکل استفاده کرد. هاری : هاری بیماری عفونی حاد دستگاه عصبی است که معمولاً سگ و گربه و حیوانات وحشی به انسان و حیوانات خون گرم منتقل می نمایند. چون ویروس عامل بیماری در بزاق حیوان آلوده فراوان است بیشتر از راه گزیدن و تزریق بزاق بیماری سرایت می کند. دوره ی کمون 1 تا 3 ماه است ؛ اما ممکن است این مدت 10 روز و یا آنطور که در مورد یک پاکستانی مهاجر به انگلستان مشاهده شده در حدود 14 ماه باشد. بهبود از هاری بجز یکی دومورد که در سال های اخیر در مطبوعات علمی منعکس گردیده ذکر نشده و بیماری صددرصد کشنده است. آنچه مسلم است ویروس هاری به شکل مکتوم در بعضی از حیوانات وحشی در طبیعت زیست می نماید و گاه و بی گاه همه گیری بیماری در سگ و روباه و گرگ و حیواناتی از این قبیل در نواحی آلوده ظاهر شده و برای انسان کانون خطری ایجاد می گردد. چون ویروس در غده ی بزاقی و ریه و کلیه ها و لوزالمعده و غدد دیگر بدن هم رشد می نماید احتمال ایجاد عفونت ناپیدا در حیوانات اهلی بدون ظهور نشانی های عصبی وجود دارد. هاری از قطب تا نواحی استوائی و گرم در همه ی غاره ها و اقلیم های دنیای قدیم و دنیای جدید وجود دارد، چنانچه امروزه علاوه بر آسیا و آفریقا غالب کشورهای اروپایی و امریکا آلوده هستند. در گذشته نیز موج بیماری همه ی کشورها را فرا می گرفته و با کم شدن حلقه های انتقال خود به خود خاموشی می گردیده است. ویروس های تبخال زا : بین 60 تا 90 درصد مردم از هر نژاد و کشوری به این ویروس آلوده می شوند. گرچه آلودگی نخستین بدون عارضه و نشان ظاهری است اما در 20 تا 40 درصد افراد بالغ عود و احیاء آلودگی همراه با ایجاد زخمی در صورت است که در افراد سالم فراوان و غالباً شدید است . این ویروس می تواند منشاء عوارض متعددی از قبیل : • التهاب قرنیه • ورم پلک • مخاط چشم و اوارم قرنیه باشد . در افراد مبتلا به نقص ایمنی پراکندگی ویروس در بدن عوارض شدیدی به همراه دارد. در ایالات متحده ی آمریکا و رم مغز پراکنده و حاد معلول حضور این ویروس در بدن می باشد. البته درمان باداروی ضد ویروس اسیکلویر (Acyclovir) از میزان مرگ و میر در این مبتلایان می کاهد اما ممکن است عوارضی برای همیشه در مبتلایان باقی بماند. این ویروس ممکن است گاهی مانند ویروس تبخال زای گونه ی دوم عوارضی در دستگاه های تناسلی خانم ها ایجاد و عامل خطر برای نوزادان باشد. اثرات مایه ی ضد ویروس تبخال زای گونه ی یک در حیوان آزمایشی مناسب مورد پژوهش قرار خواهد گرفت و اطلاعاتی که از این پژوهش ها بدست می آید راه گشای پژوهش های عمیق تر و نتیجه گیری و بهتر از مایه ی ضد ویروس تبخال زای گونه ی 2 خواهد بود. فلج اطفال : بیماری فلج اطفال را هزار و پانصد سال قبل از میلاد مسیح می شناختند ولی از ویروس و چگونگی آن بی اطلاع بودند. بعدها معلوم شد که این بیماری مسری و همه گیر است. ویروس در خون ، مدفوع و دستگاه عصبی وجود دارد ؛ این بیماری با پیشرفت تمدن نسبت مستقیم دارد ، یعنی در ممالک متمدن خیلی فراوانتر از نقاط عقب افتاده است . نشانه های فلج اطفال : سابق بر این تصور می شد که این بیماری مخصوص کودکان است ولی این تصور اشتباه بود زیرا تمام کسانی که با ویروس روبرو می شوند به بیماری مبتلا می گردند و عده ای از مبتلایان به این بیماری فلج و زمین گیر می شوند. دوره ی نهفتگی متوسط فلج کودکان 10 روز است . گاهی ویروس این بیماری مدتها در گلو و روده ی اشخاص سالم بدون ایجاد مزاحمت زندگی می کند ولی به محض مساعد شدن زمینه ی مزاجی شخص از قبیل پرکاری ، واکسیناسیون ، کشیدن دندان ، در آوردن لوزه ها و بیماری های دیگر عامل بیماری شروع به رشد و فعالیت کرده و وارد دستگاه عصبی می شود و باعث فلج می گردد. طریقه سرایت : عامل بیماری گاه مستقیماً از راه ترشحات حلق و بینی به اطرافیان سرایت می کند و یا بطور غیر مستقیم یعنی توسط ادرار یا مدفوع و وسایل بکار رفته ی بیمار یا آب های آلوده سبب ابتلا دیگران می شود. ویروس بیماری در گلوی بیماران 2 تا 5 روز قبل و 3 تا 5 روز بعد از بروز علائم وجود دارد. پیشگیری : با وجود کوشش های فراوانی که انجام شده امروزه به خوبی معلوم شده است که جدا نمودن افراد و تعطیل کردن مدارس یا اردوگاه ها یا بتاخیر انداختن سال تحصیلی هیچ کدام نتوانسته اند در مشی همه گیری تغییری دهند. می توان در مواقع همه گیری از چند توصیه ی زیر که بر اساس اطلاعات موجود پایه گذاری شده است استفاده نمود: - از معاشرت با خانواده ها و اجتماعات که بیماری در آنها شایع است باید خودداری کرد. - خودداری از خستگی مفرط و لرز ( آب تنی در استخرهای سرد ) و سوختگی از نور خورشید. - احتراز از خوردن میوه جات و سبزیجات خام که خوب ضد عفونی نشده اند. - جلوگیری از لوزه برداری و سایر اعمال جراحی بر روی حلق و دهان - خودداری از تزریقات بی مورد و بتاخیر انداختن واکسنهای دیفتری ، سیاه سرفه و کزاز و ... پنومونی ( التهاب ریه ) : پنومونی ویروسی : شایعتر از نوع باکتریال است گر چه در شیرخواران و نوپایان در فصول سرد دیده می شود ممکن است در هر سنی رخ دهد. ویروس سن سیتال تنفسی شایعترین میکروب ( ارگانیسم ) ایجاد کننده آن می باشد. این عفونتها ممکن است خفیف یا شدید باشد و ممکن است رال شنیده شود ( صدای غیر طبیعی ریه ) تعداد کل گلبول های سفید و انواع آن طبیعی می باشد . و در عکسبرداری نواحی متراکم منتشر دیده می شود. درمان خاصی وجود ندارد ولی در کودکان خردسال ممکن است نیاز به مراقبت اختصاصی و حمایتی نیازمند باشد. طرز مراقبت از بیماری : مراقبت از شیرخواران و کودکان مبتلا به پنومونی بستگی به سن ، نوع پنومونی و شدت بیماری دارد . هدف اولیه مراقبت شامل بررسی مداوم کاستن تب ، ایجاد سهولت در تنفس ، تزریق آنتی بیوتیک ، تامین استراحت مایعات و غذا ، حمایت و آموزش والدین . مراقبت در بیمارستان یا منزل : شیر خواران و کودکان خردسال نیاز به بستری در بیمارستان دارند چون نیاز به تزریق آنتی بیوتیک و مایعات وریدی و اکسیژن رسانی در کودکان بزرگتر مبتلا به پنومونی پنوموکوکی تامین استراحت مطلق و دادن آنتی بیوتیک تب بر و افزایش مصرف مایعات است . جهت کاستن تب باید از تب بر و تامین محیط مرطوب استفاده کرد. شرایط ایجاد تنفس راحت : تقلای تنفس کودک را باید با بازبودن راه هوایی تامین رطوبت کافی در محیط توام با تجویز اکسیژن قرار دادن در وضعیت مناسب کاهش داد. بیماری آبله مرغان : آبله مرغان یک بیماری ویروسی بسیار حاد است و این بیماری مسری و خوش خیم است که اکثراً در دوران کودکی بروز می کند و عامل آن ویروس زوستر می باشد. این بیماری در بزرگسالان اغلب دارای شدت بیشتری بوده و دارای عوارضی از جمله گرفتاریهای ریوی ، عفونت می کروبی ثانویه که در اثر خارش شدید بوجود می آید. آبله مرغان در کودکان به طور معمول یک بیماری خفیف می باشد . بیماری از نظر بالینی دارای یک مرحله ی مقدماتی کوتاه بوده و سپس دانه های خارش دار جلدی ایجاد می شود. پس از چند ساعت جوش بصورت تاول در می آید و بالاخره با تشکیل کبره و بهبودی کامل پایان می پذیرد. طی این دوران خارش زیاد احساس می شود انسان ها تنها میزبان این بیماری می باشند. آبله مرغان در اصل یک بیماری دوره ی کودکی است که بیش از 90% موارد آن قبل از سن 9 سالگی می باشند اما در هر سنی ممکن است بروز کند. ویروس مولد بیماری قادر به عبور از جفت بوده و لذا ممکن است نوزادان با آبله مرغان مادرزادی متولد شوند . در بالغین مخصوصاً زنان باردار آبله مرغان با تظاهرات بیشتری همراه است . چنانچه فردی در دوران کودکی به این بیماری مبتلا شود در بزرگسالی اگر در معرض ویروس آبله مرغان قرار گیرد به بیماری زونا مبتلا خواهد شد. یک بار مبتلا شدن به بیماری آبله مرغان باعث ایجاد مصونیت دائمی در فرد بشود. نکته : آبله مرغان یک عفونت شدیداً مسری است که علامت و مشخصه آن ضایعات پوستی ( بثورات و زیکولی ) می باشد. علائم عمومی این علائم که شبیه علائم آنفلوآنزا است عبارتند از تب ، بیحالی ، بی اشتهایی ، سرددرد و گاهی اوقات درد خفیف شکم که 2-1 روز قبل از بروز ضایعات پوستی رخ می دهد. این علائم بیشتر در بچه های بزرگتر دیده می شود و تا چهار یا پنج روز باقی می ماند. علائم آبله مرغان بیماری معمولاً 17-14 روز بعد از تماس ( دوره ی کمون یا نهفته ) با فرد مبتلا به آبله مرغان یا زونا شروع می شود. عوارض آبله مرغان عفونت پوست عفونت ریه بیماری زوناپ سایر عوارضی که عبارتند از عفونت مغز یا پرده های مغزی بوسیله ی ویروس واریسلا زوستر ، التهاب قلب ، قرنیه مفاضل و کبد و پانکراس . آبله آبله چیست ؟ بیماری آبله قبلاً در تمام جهان وجود داشت . ولی بخاطر واکسن در همه جا ریشه کن شد/. امروزه آبله فقط در لابراتورهای مخصوص وجود دارد. اگر تروریستها ویروس آبله را از لابراتوری دزدیده باشند ، می توانند از آن برای بیمار کردن عده ی زیادی استفاده کنند. اگر هشدار برای آبله داده شد: به اخبار برای کسب دستور العمل ها گوش کنید. از تمام کسانی که ممکن است آبله داشته باشند دوری کنید. اگر فکر می کنید که در معرض ویروس آبله قرار گرفته اید از دیگران دوری کنید. به دکتر یا بیمارستان مراجعه کنید. آیا آبله خطرناک است ؟ بله ! درمانی برای آبله وجود ندارد . 3 نفر از 10 نفر بیمار مبتلا به آبله ممکن است بمیرند. بیشتر مردم پس از گرفتن آبله زنده می مانند ولی آنها جای زخم های ناهنجاری پیدا می کنند. شما می توانید از دارو برای کم کردن درد و جلوگیری از بیماری های جدید و نسبتاً شدید استفاده کنید. ولی سیاه زخم درمانی ندارد. واکسینه شدن بهترین راه برای پیشگیری از آبله می باشد. آیا آبله مسری است ؟ بله شما از طریق زیر ممکن است آبله بگیرید: نزدیک شدن به شخصی که آبله دارد. مخصوصاً اگر شخص تب ، دانه های پوستی و یا نقطه های قرمز رنگ بر روی زبان و اطراف دهان دارد و یا دست زدن به چیزی که به ویروس آبله آلوده است . چنان چه فکر می کنیم که با آبله در تماس بوده ایم چکار باید بکنیم ؟ فوراً به دکتر یا بیمارستان تلفن کنید و به دیگران نزدیک نشوید تا زمانی که آنها به شما بگویند که باید چکار کنید. آیا باید واکسینه شویم ؟ شما فقط در زمان شیوع آبله باید واکسینه شوید. این بهترین راه جلوگیری از شیوع آبله است . در صورت عدم شروع بیماری شما نیازی به واکسینه شدن ندارید. علائم آبله چیست ؟ شما در طول 7 تا 17 روز از زمان تماس با شخص مبتلا به آبله ممکن است این علائم را داشته باشید : تب – خستگی – سردرد و بدن درد – استفراغ آن زمان ، 2 تا چهار روز بعد از احساس بیماری ، دانه های پتوستی خود را نشان می دهند.

 

 

 

آشنایی با انفلوانزا ؛ يك بيماري شديداً واگيردار

یماری انفلوانزا
مقدمه
انفلوانزا يك بيماري حاد تنفسی است که توسط ويروس¬هایی به همین نام بوجود می¬آید. يك بيماري شديداً واگيردار است كه از شخصي به شخص ديگر توسط سرفه يا عطسه منتقل مي¬گردد. علائم بيماري ۱ تا ۴ روز پس از ورود ويروس به بدن فرد ظاهر می¬شود. این ویروس مجاری تنفسی فوقانی و تحتانی را درگیر میکند و در هر سني مي تواند افراد را گرفتار سازد.
همه¬گیری¬های این بیماری با وسعت و شدت متغیر تقریباً در هر زمستان رخ می¬دهد. علائم بیماری و میزان ابتلا و میزان تلفات متغیر است. اغلب با علائمی مثل تب، عرق، لرز، سردرد، آبریزش از بینی، سرفه خشک، گلودرد، ضعف و درد عضلاني همراه مي¬باشد. سرفه اغلب شدید است و برای مدتی ادامه می یابد ولی سایر نشانه های بیماری بعد از ۲ تا ۷ روز خود به خود بهبودی پیدا می کند.
شناسایی بیماران معمولا براساس مشخصات اپیدمیولوژیک آن صورت می گیرد و موارد تک گیر آن را فقط با کمک روش های آزمایشگاهی می توان تشخیص داد.
انفلوانزا ممکن است از سایر بیماریهای ویروسی دستگاه تنفس قابل تشخیص نباشد. اشکال بالینی بیماری متفاوت بوده و ممکن است نشانه هایی مثل سرماخوردگی، برونشیت، پنومونی ویروسی و بیماریهای حاد غیر قابل افتراق دستگاه تنفسی را نشان دهد. اختلالات دستگاه گوارش (تهوع و استفراغ و اسهال) نیز بروز می کند ولی در کودکان ممکن است همراه با نشانه های ریوی باشد. در همه گیری انفلوانزا با سوش های A(H۱N۱) و B در حدود ۲۵ درصد کودکان در مدرسه ها مبتلا به عوارض گوارشی می شوند.
اين بيماری را بايد به خاطر عواقب وخیم آن به ویژه نزد سالخوردگان و افراد مبتلا به ناراحتي¬هاي مزمن، جدی تلقي كرد .
خطرات ناشي از بیماری انفلوانزا
انفلوانزا مي¬تواند مشكلات حاد و جدي را براي سلامت فرد ایجاد كند. اين مسئله زماني رخ مي¬دهد كه سيستم دفاعي بدن در مقابل عفونت¬هاي ديگر، بويژه عفونت ريوي،‌ توسط ويروس انفلوانزا ضعيف شده باشد. شايع¬ترين عارضه، ذات¬الريه مي¬باشد.
اگر شخصي علي¬رغم بيماري¬هاي ريوي مانند آسم،‌ برونشيت مزمن و برونشكتازي، ‌به انفلوانزا نيز مبتلا شود، بيماري¬هاي زمينه¬اي تشديد مي¬يابند. سالخوردگان بيش از همه در معرض خطر اين عوارض هستند. معمولا ۵۰ درصد مرگ و میرها به علت بيماري¬هاي ريوي و بقیه بر اثر بيماري¬هاي قلبي،‌ سكته و ديابت میباشد.
تاریخچه :
اپیدمی انفلوانزا در سال ۴۱۲ قبل از میلاد بوسیله بقراط ثبت شده¬است
اپیدمی در هنگ کنگ در سال ۱۹۰۰ توسط A/Equine/Miami/۱/۶۳ اتفاق افتاد
پاندمی انفلوانزای اسپانیولی در ۱۹۱۸ تا ۱۹۱۹ منجر به تلفات شدید در ارتش¬های اروپایی شد ویروس انفلوانزای خوکی H۱N۱ عامل آن بود.
در سال ۱۹۵۷ زیرگروه H۲N۲ جایگزین زیرگروه H۱N۱ گردید.
در سال ۱۹۶۸ ویروس هنگ کنگ H۳N۲ ظاهر شد.
در سال ۱۹۷۷ عود دوباره H۱N۱ اتفاق افتاد.
اپیدمی دیگری در سال¬های ۱۸۸۹ تا ۱۹۹۰ توسط H۳N۲ در آسیا اتفاق افتاد
طبقه بندی
ویروس¬های انفلوانزا در خانواده اورتومیکسوویریده قرار دارند. اورتو به معنی صحیح و میکسو به معنی موکوس یا همان مخاط می¬باشد(چون ویروس به مخاط گرایش دارد). ویروس¬های این خانواده بر اساس اختلاف آنتی¬ژنیکی نوکلئوپروتئین (NP) و پروتئین ماتریکس (M) به سه تیپ A و B و C تقسیم می¬شوند.
در نامگذاری سویه¬های ویروسی، تایپ ویروس و حیوان میزبانی که ویروس از آن جدا شده و موقعیت جغرافیایی که برای اولین بار از آن ناحیه جدا شده، شماره و سال جداسازی ویروس در نظر گرفته می¬شوند.
میزبان های ویروس
ویروس انفلوانزای تیپ A در میزبان¬های مختلفی مثل انسان، خوک، اسب و گونه¬های وسیعی از پرندگان قادر به ایجاد بیماری بوده و در نتیجه تنوع آنتی¬ژنیکی ویروس¬های جدا شده زیاد بوده و سویه¬های بیشتری را شامل می¬شود. عفونت انسانی با ویروس انفلوانزای A باعث التهاب حاد منتشر در حنجره، نای و برونش¬ها بهمراه التهاب مخاطی و ادم می¬گردد.
ویروس انفلوانزای تیپ B فقط در انسان بیماریزا است.
ویروس انفلوانزای تیپ C فقط از بیماران انسانی جدا شده است.
ساختمان ویروس
در انفلوانزای A و B دو نوع گلیکوپروتئین سطحی NA, HA وجود دارند اما انفلوانزای C فقط یک نوع گلیکوپروتئین در سطح خود دارد (که کار دو نوع گلیکوپروتئین را یکجا انجام می¬دهد)
ژنوم ویروس انفلوانزای B و A هریک از هشت قطعه RNA تشکیل می¬شود اما انفلوانزای تایپ C فقط هفت قطعه RNA دارد.
ژنوم ویروس قطعه قطعه می¬باشد و عفونت همزمان سویه¬های انسانی و پرندگان طی پدیده نوترکیبی (Genetic Reassortment) می¬تواند باعث ظهور سویه¬های جدید ویروس گردد.
ترکیب ساختمانی ویروس حاوی: ۸/۰% تا ۱% RNA و ۷۰% پروتئین ، ۲۰% لیپید و ۵/۰ تا ۸% کربوهیدرات می¬باشد
سطح بیرونی ویروس از غشاء لیپیدی دولایه تشکیل شده که منشاء اصلی آن از غشاء سلول میزبان است بر روی این غشاء دو لایه برجستگی¬هایی (Spike) به تعداد ۵۰۰ عدد از جنس گلیکوپروتئین وجود دارد که آنتی¬ژن¬های اصلی و در معرض ویروس هستند و بنام¬های هماگلوتینین (Haemaglutinin=HA) و نورآمینیداز (Neuraminidase=NA) نامیده می¬شوند. HA به شکل میله¬ای بوده و از سه زنجیر پلی¬پپتیدی ساخته می¬شود و NA با سر برجسته خود شکلی شبیه قارچ دارد و از چهار زنجیر پلی¬پپتید ساخته شده است. اندازه spike ها ۱۰ الی ۱۴ نانومتر بوده و نسبت HA به NA تقریباً ۵ به ۱ می¬باشد.
نورآمینیداز چنانچه از نامش پیدا است یک آنزیم است و برای آزاد شدن ویروس از سلول میزبان لازم و ضروری است.
ویروس انفلوانزا تایپ C (بجای دو نوع معمول در تیپ های A و B) فقط یک نوع گلیکوپروتئین سطحی بنام haemaglutinin Esterase Fusion=HEF دارد که نقش دوگانه ایفا می¬کند.
پروتئین M۲=Matrix۲ به تعداد کم در داخل غشاء قرار گرفته که به عنوان کانال انتقال یون عمل می¬کند.
بیشترین مقدار پروتئین ویروسی مربوط به پروتئین M۱=Matrix۱ است که در زیر غشای لیپیدی اسکلت ویروسی (Nucleucapside) را می¬سازد که ریبونوکلئوپروتئین ویروسی را احاطه کرده¬است.
مقایسه ویروس¬های انفلوانزای A و B و C
Type C Type B Type A
+ ++ ++++ شدت بیماری¬زایی
- - + میزبان حیوانی
- - + پاندمی¬های انسانی
- - + اپیدمی¬های انسانی
drift drift Shift & drift تغییرات آنتی¬ژنی
۷ قطعه ۸ قطعه ۸ قطعه تعداد قطعات ژنوم
- - + حساسیت به آمانتادین و ریمانتادین
? + + حساسیت به زانامیویر (Relenza)
۱ ۲ ۲ گلیکوپروتئین¬های سطحی
اپیدمیولوژی بیماری
اهمیت انفلوانزا در سرعت انتشار همه گیریها، وسعت و تعداد مبتلایان و شدت عوارض آن به خصوص ذات الریه ویروسی و باکتریایی می باشد. در همه گیری های بزرگ شکل شدید یا کشنده بیماری بیشتر نزد سالمندان و افرادی که به دلیل عوارض مزمن قلبی، ریوی، کلیوی، بیماریهای متابولیک، کم خونی و یا نارسایی ایمنی ناتوان شده اند مشاهده می شود.
انفلوانزا به شکل جهانگیر: در گذشته جهانگیریهای بیماری در سال ۱۹۱۸ و ۱۹۵۷ و ۱۹۶۸ اتفاق افتاده است. میزان حمله در همه گیریهایی که در اجتماعات بزرگ اتفاق می افتد معمولا بین ۱۰ تا ۲۰ درصد است در حالی که دراجتماعات بسته مثل مدرسه های شبانه روزی و یا خانه سالمندان به ۵۰ درصد و بیشتر می رسد همه گیریها در مناطق معتدل بیشتر در زمستان و در نواحی گرمسیر بیشتر در ماههای بارانی سال اتفاق می افتد ولی این روند فصلی بروز همه گیریها همواره ثابت نبوده و ممکن است موارد تک گیر و یا همه گیر بیماری در هر مکانی بدون ارتباط با فصل اتفاق افتد. نوترکیبی ویروسی بین سروتیپ های مختلف ویروس A خوک و انسان پرندگان وحشی و اهلی اردک و بوقلمون گزارش داده شده است. ویروسهای انفلوانزایی که جهانگیریهای سالهای ۱۹۱۸ و ۱۹۵۷ و ۱۹۶۸ را به وجود آورده بودند دارای ژنهای بسیار نزدیک به ژن ویروس انفلوانزای پرندگان بوده اند
پیشگیری
استفاده از واکسن¬های تری¬والان ویروس شامل سوش¬هایB, A(H۱N۱), A(H۳N۲)v می¬تواند باعث ایجاد ایمنی فعال در مقابل ویروس گردد.
واكسن انفلوانزا
به دلیل تغییرات مداومی که از نظر آنتی¬ژنی در ویروس پدید می¬آید هر ساله واکسن¬های سه گانه ویروس انفلوانزا مطابق با سویه¬های جدید و شایع شده همان سال تهیه و تولید می¬شود نقش اصلی در این مورد به سازمان بهداشت جهانی سپرده شده است و سویه¬های جدید اعلام شده از طرف آن برای تهیه واکسن مصرفی در نظر گرفته می¬شود.
واكسن انفلوانزا از ويروس زنده ضعيف شده كه در تخم مرغ جنیندار (فاقد عوامل بیماریزا) تکثیر یافته¬است تهيه مي¬گردد. واكسيناسيون از طريق تزريق به قسمت بالايي بازو انجام مي¬گيرد. بزرگسالان تنها سالي يك بار به واكسيناسيون نياز دارند كه از زمان تزريق دو هفته طول مي¬كشد تا شخص را در مقابل انفلوانزا حفاظت نمايد. كودكان زير ۱۲ سال كه براي اولين بار واكسينه مي¬شوند نياز به دو بار تزريق، در فواصل ۴ تا ۶ هفته دارند.
موقع مناسب برای تزریق واکسن: چون فصل ابتلا بیشتر از اواخر پاییز شروع می شود لذا پزشکان واکسیناسیون را در اوایل پاییز توصیه می¬کنند.
چه افرادي بايد در مقابل انفلوانزا واكسينه شوند؟
واكسن انفلوانزا براي تمام افراد به ويژه سالخوردگان مبتلا به بيماري¬هاي ديگر قويا توصيه مي¬شود زيرا اين¬گونه افراد در صورت ابتلا به انفلوانزا بيشتر در معرض خطرات جدي هستند. واكسيناسيون افرادي كه در آسايشگاه سالمندان و در مكان هايي به مدت طولاني اقامت دارند نيز توصيه مي¬گردد.
آیا تزریق واكسن انفلوانزا عوارضی دارد؟
واكسن انفلوانزا كاملا بي خطر مي¬باشد. اما در افرادي كه حساسيت به پروتئين¬هاي تخم مرغ دارند مي¬تواند حساسيت ايجاد نمايد. فردي كه مي¬داند به تخم مرغ آلرژي دارد،‌ نبايد اين واكسن را دریافت كند. گاهي اوقات محل تزریق دردناك مي¬شود و گاهي عارضه شبيه انفلوانزا خفيف ‌۱۲ ساعت پس از تزريق شروع مي¬شود و تا ۴۸ ساعت به طول مي¬انجامد.
اگر شخصي از سلامتي مناسبي برخوردار باشد واكسيناسيون، امكان ابتلا به بيماري انفلوانزا را تا حدود ۶۰ درصد كاهش مي¬دهد. در افراد ضعيف تر درجه حفاظت واكسن كمتر است ولي اگر تزریق صورت گيرد، ‌شدت انفلوانزا كمتر مي¬شود. با توجه به اينكه ويروس آنفلوانزا هر ساله شكل ژنتيكي خود را تغيير مي¬دهد،‌ اثرات مثبت واكسيناسيون تنها براي يك فصل (‌زمستان) ‌باقي مي¬ماند. سازمان بهداشت جهاني سعي دارد تا خصايص ژنتيكي ويروس را كه هر ساله تغيير مي¬كند تشخيص دهد. تا بدين وسيله واكسن جديد، هر ساله بر پايه همين پيش بيني ها، تهيه شود.
روش های مراقبت از بیمار
براي مقابله با بیماری انفلوانزا نوشيدن مايعات گرم به مقدار زياد، استراحت و تغذيه خوب بسيار موثر است. از داروهاي مسكن مانند استامينوفن مي¬توان استفاده نمود البته از مصرف بيش از حد آن نيز بايد پرهيز نمود. اگر شخص مبتلا از نظر سنی جوان و از نظر سیستم ایمنی بدن در سلامت كامل باشد بیماری خطرناک نبوده و پس از طی دوره، بیماری خودبخود بهبود یافته و شخص سلامتی خود را باز می یابد. اما اگر فرد مبتلا از قبل دچار برخي بيماري¬هاي زمینه ای ديگر باشد، بايد فورا پزشك معالج خود را در جريان قرار دهد. در اين مواقع ممكن است انجام آزمايش و يا در صورت لزوم، عكس برداري از قفسه سينه نياز باشد. اين بيماري¬های زمینه ای عبارتند از: بيماري¬هاي ريوي از قبيل آسم، برونشيت مزمن، آمفيزم،‌ برونشكتازي و تنگي نفس، بيماري¬هاي قلبي، بيماري¬هاي كليوي، ديابت (مرض قند) ‌و نارسايي¬هاي هورموني، نقص سيستم ايمني كه ممكن است ناشي از بيماري¬هاي اوليه يا به علت درمان دارويي خاص باشد.

 

آشنایی با هپاتیت ب

هپاتیت ب چیست؟ هپاتیت ب یک ویروس است که کبد را درگیر می کند. بیشتر افرادی که مبتلا می شوند مدتی بعد خوب می شوند و ویروس در بدنشان باقی نمی ماند. در این صورت مبتلا به هپاتیت حاد هستند.
ممکن است فرد از ابتلای خود آگاه نباشد، چون بیماری می تواند بدون علامت باشد یا علائمی خفیف مانند آنفولانزا داشته باشد. در این صورت فرد بدون اینکه بداند ویروس را به دیگران منتقل می کند. در مواردی ویروس در بدن باقی می ماند که هپاتیت مزمن نامیده می شود. این حالت در دراز مدت موجب آسیب کبد می شود. شیرخواران و کودکان خرد سال بیشتر دچار هپاتیت مزمن می شوند.
عامل ایجاد کننده چیست؟
بیماری توسط ویروس هپاتیت ب ایجاد می شود. ویروس از طریق خون و مایعات بدن فرد مبتلا منتشر می شود.
هپاتیت ب از چه طریقی منتقل می شود؟
١- تماس جنسی با فرد آلوده بدون استفاده از کاندوم
٢- سرنگ تزریقی مشترک
٣- خالکوبی و تاتو با وسایلی که استریل نشده اند.
٤- استفاده از وسایل شخصی مشترک مانند مسواک،تیغ، موچین، لنز تماسی و هر وسیله ای که ممکن است با خون و مایعات بدن تماس داشته باشد.
٥- انتقال از مادر به نوزاد حین زایمان
انتقال از طریق عطسه، سرفه، و معاشرت معمولی صورت نمی گیرد.
علائم:
بسیاری از افراد از بیماری خود مطلع نیستند.چون بیماری می تواند بدون علامت باشد یا علائمی خفیف مانند آنفولانزا داشته باشد.
علائم بیماری شامل:
* احساس خستگی مفرط

* تب خفیف
* سردرد
* کاهش اشتها
* شکم درد یا استفراغ
* اسهال یا یبوست
* درد عضلات و مفاصل
* کهیر
* زردی چشم و پوست (یرقان) که معمولاً علامت دیررسی است.
- بیشتر بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن هیچ علامتی ندارند.
هپاتیت ب چگونه تشخیص داده می شود؟
هپاتیت ب با انجام آزمایش تشخیص داده می شود. همچنین با آزمایش می توان بیماران بی علامت را شناسایی کرد. با آزمایش خون می توان فهمید که آیا واکسن حفاظت کافی ایجاد کرده یا نه. در مراحل بعدی ممکن است برای بیماران آزمایش آنزیمهای کبدی و نیز نمونه گیری از بافت کبد برای تعیین میزان آسیبی که به کبد وارد شده انجام شود.
هپاتیت ب چگونه درمان می شود؟
در بسیاری از موارد هپاتیت ب حاد خود به خود از بین می رود.
علائم بیماری را می توان با:
استراحت، خوردن غذاهای سالم، مایعات فراوان و خودداری از مصرف داروهای غیر ضروری، الکل و
مواد مخدر تسکین داد.
درمان هپاتیت ب مزمن به میزان آسیب کبد بستگی دارد. بسیاری از این بیماران می توانند با مراقبت و معاینات منظم زندگی معمول خود را داشته باشند.
درمانهای خاصی وجود دارند که پزشک بسته به شرایط بیمار تجویز می کند. اگر هپاتیت ب مزمن
منجر به آسیب شدید و دائمی کبد گردد ممکن است نیاز به پیوند کبد باشد.
چگونه پیشگیری کنیم؟
۱-واکسن هپاتیت ب:
که در سه نوبت تزریق می شود، بهترین راه پیشگیری از بیماری است. پس از انجام دوره ی کامل واکسیناسون آزمایشی صورت می گیرد تا میزان حفاظت ایجاد شده بر علیه بیماری بررسی شود زیرا ممکن است ایمنی فرد پاسخ کافی نداده و برای ایمن شدن به واکسن بیشتری نیاز باشد.
۲- استفاده از کاندوم
۳- خودداری از استفاده از سرنگ مشترک، مسواک، تیغ، و سایر وسایل فردی که احتمال آلوده بودن دارند.
۴- استفاده از دستکش :
در افرادی که با خون و مایعات بدن سر و کار دارند توصیه می شود.
۵- دریافت پادتن:
در مواردی که مواجهه با ویروس صورت می گیرد با مراجعه به پزشک ودریافت پادتن می توان از احتمال ابتلا کاست.
۶- زنان باردار:
زنان باردار در صورتی که احتمال آلودگی خود را می دهند باید به پزشک مراجعه کنند تا با تدابیری ویژه
از احتمال ابتلای نوزادشان کاسته شود.
درمان :
درمان دارویی در افراد مبتلا به هپاتیت ب حاد توصیه نمی شود. درمان ضد ویروسی در هپاتیت ب مزمن ، در آسیب کبد و یا در مراحل تکثیر شدید ویروس استفاده می شود. با این وجود درمان بستگی به شرایط بیماری و میزان آسیب کبد دارد و در افراد مختلف متفاوت است. احتمال عود بیماری پس از درمان وجود دارد.

 

آشنایی با پنوموني باكتريايي

پنوموني باكتريايي چيست ؟


پنوموني باكتريايي عفونت و التهاب ريه در اثر باكتري ها. اين بيماري معمولاً مسري نيست . د رهمه سنين بروز مي كند ولي دركودكان خردسال و بزرگسالان بالاي ۶۰ سال شديدتر است .
علايم شايع
تب بالاي ۹/۳۸ درجه سانتيگراد و لرز
كوتاهي نفس
سرفه همراه با خلط حاوي خون يا رگه هاي خوني
تنفس سريع
درد سينه كه با نفس كشيدن بدتر مي شود.
درد شكم
خستگي
كبودي لب ها و ناخن ها (نادر)
علل
عفونت با باكتري هايي نظير پنوموكوك ، هموفيلوس ، استرپتوكوك يا استافيلوكوك .
عوامل افزايش دهنده خطر
سن (نوزادان ، شيرخواران و بزرگسالان بالاي ۶۰ سال )
تجويز داروهاي ضد سرطان
استعمال دخانيات
بيماري هاي تضعيف كننده مقاومت بدن نظير بيماري هاي قلبي ، سرطان ، سل ، نارسايي احتقاني قلب ، ديابت ، يا بيماري هاي مزمن ريوي
جراحي اخير
نامطلوب بودن وضعيت سلامت عمومي به هر دليل
زندگي در شرايط پرجمعيت يا غير بهداشتي
ضعف دستگاه ايمني ناشي از بيماري ها يا داروها
اعتياد به الكل
بستري بودن در بيمارستان
پيشگيري
اقدام فوري براي درمان عفونت هاي تنفسي
واكسيناسيون عليه پنوموكوك و آنفلوانزا در مورد افرادي كه در معرض خطر آن قرار دارند.
اجتناب از عوامل خطرساز تا حد امكان
عواقب مورد انتظار
معمولاً با درمان در عرض ۲-۱ هفته بهبهود مي يابد، ولي در خردسالان يا سالمندان ممكن است بيشتر به طول انجامد.
عوارض احتمالي
تراوش جنبي (تجمع مايع بين دو لايه پرده پوشاننده ريه ها)
گسترش عفونت
آبسه ريه
درمان اصول كلي
- بررسي هاي تشخيصي ممكن است شامل بررسي هاي آزمايشگاهي نظير كشت خلط ، كشت خون و شمارش سلول هاي خوني و نيز عكس ساده قفسه سينه و اسكن ريه باشد.
- بستري در بيمارستان براي موارد متوسط تا شديد ممكن است لازم باشد. ممكن است حمايت تنفسي ، تجويز مايعات وريدي ، تخليه ترشحات تنفسي و داروهاي وريدي ضرورت يابد.
- در موارد خفيف ممكن است درمان در منزل انجام شود.
- براي مرطوب كردن هوا از يك دستگاه مرطوب كننده با بخار سرد استفاده كنيد. ريختن دارو در دستگاه مرطوب كننده جهت بخور احتمالاً سودمند نخواهد بود. دستگاه مرطوب كننده را هر روز تميز كنيد.
- در صورتي كه سرفه همراه خلط يا موكوس باشد نبايد از داروهاي ضد سرفه استفاده كرد زيرا در اين شرايط سرفه به تخليه ترشحات ريوي كمك مي كند.
- در صورتي كه سرفه خشك ، بدون خلط و دردناك باشد از داروهاي ضد سرفه مي توان استفاده كرد.
- از يك بالشتك گرم كننده تنظيم شده بر روي درجه حرارت كم يا كمپرس داغ براي تخفيف درد سينه استفاده كنيد.
داروها
آنتي بيوتيك ها براي مقابله با عفونت
براي تسكين ناراحتي خفيف ممكن است استفاده از داروهاي بدون نسخه نظير استامينوفن ، كافي باشد.
فعاليت
تا هنگام كاهش تب و برطرف شدن درد و كوتاهي نفس در بستر استراحت نماييد. پس از درمان ، فعاليت هاي طبيعي خود را هر چه سريع تر از سر بگيريد.
رژيم غذايي
رژيم غذايي خاصي نياز نيست . مصرف مايعات را افزايش دهيد؛ هر ساعت حداقل يك ليوان آب يا آشاميدني هاي ديگر بنوشيد. افزايش مصرف مايعات به رقيق شدن ترشحات ريوي و در نتيجه آسانتر شدن تخليه آنها با سرفه كمك مي كند.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم پنوموني (ذات الريه) باشيد.
بروز موارد زير در طي درمان :
ـ تب
ـ درد غير قابل تسكين با گرم كردن يا داروهاي تجويز شده
ـ تشديد كوتاهي نفس
ـ تيرگي يا كبودي ناخن هاي دست و پا يا پوست
ـ خلط خوني
ـ تهوع ، استفراغ يا اسهال
- اگر دچار علايم جديد و غيرقابل توجيه شده ايد . داروهاي تجويزي ممكن است باعوارض جانبي همراه باشند.

 

 

بيماريها و مشكلات شايع دهان

بيماريها و مشكلات شايع دهان

برفك:
برفك يك نوع بيماري قارچي است كه بصورت دانه‌هاي بسيار ريز سفيد رنگ به تعداد خيلي زياد در قسمتهاي مختلف دهان (بويژه كام، روي زبان و داخل گونه‌ها) ظاهر مي‌شود (شكل ۱۴-۳). ويژگي مهم دانه‌ها اين است كه براحتي كنده شده و نقاط قرمز و خونريزي دهنده از خود بجا مي‌گذارند. علل بروز برفك بقرار زيرند:
• در نوزادان، ممكن است دهان كودك بهنگام تولد آلوده شود كه ضايعات برفكي معمول در نوزادان بصورت لكه هاي سفيد نرم چسبنده روي مخاط دهان مي‌باشد.
• در شيرخواران، آلوده بودن پستانك يا شيشه شير به قارچ مولد بيماري مي‌تواند باعث ايجاد بيماري شود.
• در كسانيكه دندان مصنوعي آنها كثيف، كهنه، ترك خورده يا شكسته باشد كه در اين افراد نواحي سفيد يا قرمزي در زير پروتز كامل يا پارسيل پيشرفت مي‌كند.
• در افراديكه به بيماريهاي تضعيف كننده مانند سل، سرطان خون، ايدز يا ديابت مبتلا هستند يا شيمي درماني مي‌شوند.
• در افراديكه بهداشت دهان آنها ضعيف مي‌باشد.
• گاهي در دوران بارداري.
• در كساني كه تغييرات مشخصي در مجموعه ميكروبي طبيعي داخل دهان آنها ايجاد گرديده است؛‌ مثل افراديكه مكرراً از آنتي بيوتيكها يا دهانشويه هاي ضد باكتري استفاده مي‌كنند. برفك در اين افراد معمولاً با احساس داغي در دهان و گلو بدنبال ظهور ضايعات سفيد همراه مي‌باشد.
در صورت مشاهده برفك در دهان بيماران، توصيه‌هاي زير را در نظر داشته باشيد:
• در نوزاد شيرخوار استفاده از قطره و براي پستان مادر استفاده از پماد نيستاتين (نحوه درمان طبق دستور عمل اداره سلامت كودكان وزارت بهداشت و درمان است).
o مادر روزي يكبار پستان خود را با آب خالي بشويد.
o مادر قبل از شير دادن، دستهاي خود را با آب و صابون خوب بشويد.
o قبل از استفاده نوزاد از شيشه شير يا پستانك، حتماً توسط مادر بخوبي شسته شود.
در موارد زير ارجاع بيمار به مركز بهداشتي درماني ضروري است:
• وجود برفك روي لوزه‌ها و حلق كودك
• اگر با وجود انجام توصيه‌هاي لازم توسط مادر، به مدت ۵ روز، برفك نوزاد برطرف نشود.
• همراهي تب، سرفه يا تنگي نفس با برفك
• وقوع برفك در جواناني كه بيماري خاصي ندارند و يا داروهاي خاصي مصرف نمي‌كنند.
• افراديكه از دندان مصنوعي استفاده مي‌كنند.
 تبخال:
تبخال يك بيماري ويروسي و قابل انتقال مي‌باشد. اين بيماري بصورت تاولهاي پر از آب (بيشتر در اطراف دهان و گوشه لب‌ها) ديده مي‌شود
در هنگام مشاهده تبخال توصيه مي‌شود كه موارد زير را در نظر داشته باشيد:
• تاولها را نبايد تركاند؛ چون قابل انتقال به ديگر نقاط بدن شخص يا ديگر افراد است.
• اگر تاولها تركيدند، سريعاً منطقه با آب فراوان و سپس صابون يا بتادين شستشو داده شود.
• تا زمانيكه ضايعه تبخال روي لب وجود دارد، بايد از بوسيدن ديگران خودداري كرد.
• در صورت درد زياد بايستي بيمار را به پزشك ارجاع داد.
• نبايد افرادي را كه مبتلا به تبخال هستند، تا زمان خوب شدن معاينه كنيد. در صورت داشتن درد و ناراحتي بيمار را به مركز بهداشتي درماني ارجاع دهيد تا با استفاده از دستكش معاينه شوند
 آفت:
آفت زخمي ساده و دردناك است كه در نقاط مختلف دهان مثل داخل لب، گونه يا كف دهان ظاهر مي‌گردد (شكل ۱۶-۳). اين ضايعه بصورت زخمي بزرگ يا چند زخم كوچك ديده مي‌شود و معمولاً در زنها (بخصوص در طي دوران قاعدگي) بيشتر ديده مي‌شود.
فاكتورهاي مؤثر در ايجاد آفت‌هاي دهاني عود كننده بشرح زير معرفي شده اند:
• ارث
• اختلالات خوني مانند كمبود آهن و ويتامين B
• نقص سيستم ايمني بدن
• ضربه
• استرس
• اضطراب
• حساسيت‌هاي غذايي مثل حساسيت به شير و پنير و…
در هنگام مواجه با بيمار داراي آفت، موارد زير را در نظر داشته باشيد:
• اگر بيمار از درد آفت خيلي رنج مي برد، او را به مركز بهداشتي درماني ارجاع دهيد.
• چون زخمهاي آفت شبيه تبخالهاي داخل دهاني است، بهتر است معاينه اينگونه بيماران با احتياط و با استفاده از چوب زبان انجام شود تا دست با ضايعه تماس نيابد.
 سرطان دهان:
سرطان دهان در سراسر جهان يكي از شايعترين سرطانها و از ده عامل معمول مرگ و مير مي باشد (شكل ۱۷-۳). اين بيماري با افزايش سن نسبت مستقيم دارد و در ۹۵% موارد در افراد بالاي ۴۰ سال گزارش مي‌شود. شايعترين سرطانهاي دهاني در نواحي زبان، حلق و كف دهان رخ مي‌دهد
عوامل مؤثر در ايجاد سرطان دهان بشرح زير معرفي شده اند:
• افزايش سن
• ضعف سيستم ايمني بدن
• تنباكو
• نيكوتين سيگار
• پيپ
• مصرف الكل
بنابراين اگر در ناحيه لب يا دهان تورم يا توده‌اي غيرطبيعي، زخم، تغيير رنگ واضح (سفيدي، قرمزي،‌ كبودي و سياهي) مشاهده نموديد كه هر كدام از علائم زير را داشته باشد، بيمار را به مركز بهداشتي درماني ارجاع دهيد:
• در موقع لمس كردن سفت باشد
• با علائم عمومي مثل تب، بيحالي، ضعف، سرفه، رنگ پريدگي و كاهش وزن همراه باشد.
• رشد سريع داشته باشد يا بتدريج بزرگ شود.
• بعد از سه هفته بهبود نيابد.
لازم به ذكر است كه هر گونه درد يا مشكل در هنگام بلع و خونريزي غير طبيعي دهاني نياز به پيگيري و ارجاع خواهد داشت