با عرض سلام خدمت شما بیننده عزیز به پربازدیدترین وبلاگ میکروبیولوژی خوش آمدید لطفا نظرات ارزنده و انتقادات سازنده خود را در قسمت نظرات برای یک وبلاگ بهتر در اختیار ما قرار دهید.برای کسب جدیدترین خبرها و مقالات ایمیل خود را در قسمت خبرنامه وارد کنید تا جدیدترین تغییرات و به روزرسانی وبلاگ به اطلاع شما برسد با تشکر مدیریت وبلاگ میکروبیولوژی مسجدسلیمان میکروبیولوژی مسجدسلیمان - مطالب متنوعی از دنیای پهناور و بسیار زیبای میکروبیولوژی
زیست شناسی سلولی و ملکولی میکروبیولوژی

 

علم ژنتیک ثبا ت وتغییرات صفا ت فیزیولوژیکی مشخص کننده ی هرموجودرابررسی میکند.واحدوراثت ژن نام دارد که قطعه ای ازDNA که ناقل اطلاعات لازم برای یک صفت بیوشیمیایی یا فیزیولوژیکی خاص است.ژنتیک میکروب ها نشان داده که ژنها ازDNA تشکیل شده اند واین مشاهدات اساس زیست شناسی مولکولی را بنیان گذاشت.علاوه بر این ژنتیک میکروب ها مارا با فرایند های وراثت ژنها وتظا هرات آنها آشنا ساخته است.طول مولکولDNA را بر حسب هزار جفت بازی یاkbp(kilobasepair) نشان   می دهند.

ساختار ژنوم باکتری ها: ژنوم به کل اطلاعات ژنتیکی یک موجود زنده اتلاق می شود. کروموزوم باکتری ها حلقوی و حدودkbp  4000   است. علاوه بر کروموزوم اصلی باکتری ها DNA حلقوی دیگری (پلازمید) نیز در باکتری ها وجود دارد که اطلاعات لازم برای تولید مثل، مقاومت به آنتی بیوتیک ها ، ژن تولید گال در گیاهان (باکتری آگروباکتریوم تومی فاشینس) ، تولید انترو توکسین و... روی آن قرار گرفته است . پلازمید ها توسط سایر باکتری ها از طریق دیواره جذب        می شوند. نتیجه ی چنین رویدادی ایجاد سویه های جدید مقاوم به آنتی بیوتیک ها است .این رویداد ترانسفورماسیون نامیده    می شود که اساس مهندسی ژنتیک (بیو تکنولوژی) در حال حاضر است. با استفاده از انتقال ژن بیماریزا از یک باکتری به باکتری غیر بیماریزا و تولید واکسن ها و مواد مفید دیگر مانند انسولین انسانی از طریق انتقال ژن انسولین ساز انسانی به باکتری ها و ... نتیجه ی مطلوب انتقال ژن ومهندسی ژنتیک باکتری ها است .

انتقال ژن در باکتری ها به سه صورت انجام می شود :

1)       انتقال بی واسطه ی ژن ها : ژن ها به صورت  DNA  برهنه انتقال پیدا می کنند .

2)      هم یوغی:ِِDNA  پس از تماس بین دو سلول باکتری از طریق پیلی انتقال پیدا میکند.

3)     انتقال با واسطه:به وسیله ی فاژها منتقل میگردند.

انتقال بی واسطه که اولین بارتوسط گریفیت پزشک انگلیسی در سال1928دراثر آزمایش روی باکتری دیپلواسترپتوکوکوس پنومونیا روی موشها تحت پدیده ی ترانسفورماسیون کشف شد

آشنایی با درماتوفیها

درماتوفیتها گروهی از قارچها هستند که برای رشد،از کراتین استفاده مینمایند؛بدین علت تمایل دارند که در قسمت سطحی پوست شامل لایۀ شاخی پوست ، ناخن ها ، چنگال ، موی انسان و حیوان مستقر شوند . عارضه اصلی این گروه

از قارچها ایجاد ضا یعه حلقوی است که کچلی یا رینگ ورم نامیده می شود .

 آنها را جزء گروه آسکومیستها  دسته بندی  نموده اند.گونۀ نانیزیا مرحله  جنسی  میکروسپورومها و گونۀ آرترودرما مرحلۀ  جنسی  همه تریکوفیتونها می باشند.

درماتوفیتها به پوست و پشم حیوانات هجوم برده و عارضه ای به نام اکتوتریکس ایجاد می کنند.

زیستگاه طبیعی

در ماتوفیتها خاک دوست دارای زندگی آزاد و گندروی در خاک می باشند.میکروسپوروم ژیپسئوم و میکروسپوروم نانوم نمونه هایی از درماتوفیتهای  خاک دوست هستند  که می توانند ضایعاتی را در انسان و حیوان ایجاد نمایند.

برخی از درماتوفیتها به زندگی در پوست حیوانات خاصی عادت نمو-ده اند به عنوان مثال می توان به موارد زیر  اشاره کرد:

- میکروسپوروم کنیس: گربه

- تریکوفیتون وروکوزوم: گاو

- تریکوفیتون منتا گرو فیتس: جوندگان

بیماریزایی

درماتوفیتها قادرند کراتین را هیدرولیز نموده و بدین طریق به اپیدرم وفولیکول مو آسیب وارد نمایند.فرآورده های متابولیکی قارچ در میزبانموجب واکنش  ازدیاد حساسیت و ایجاد  ضایعه می شود.افزایش  پاسخ التهابی میزبان برای قارچ زیانبار است و بنابراین موجب رشد سطحی وحرکت گریز از مرکز درماتوفیتها شده و در نتیجه ضایعات به صورت حلقوی دیده می شوند که در مرکز التیام یافته و در حاشیه آن التهابوجود دارد.

عفونتهای درماتوفیتی علائم متفاوتی دارند که می توان آنها را به شکل زیر خلاصه نمود:

- عفونتهای غیر آشکار تحت بالینی.

- کچلی(رینگ ورم).

- ضایعات عمومی که ممکن است با جرب ها یا عفونتهای ثانویه باکتریایی  که اغلب عامل  آنها استافیلوکوک  اورئوس یا استافیلوکوک اینترمدیوس هستند توأم شده باشند.

همه گیری شناسی

درماتوفیتهای مهم در حیوانات به وسیلۀ دامهای آلوده ابقاء می شوند؛بدین ترتیب که بیماری از این دامها به روش  مستقیم به سایر حیواناتهمان گونه منتقل می شود. این آرتروسپورها در موها و قطعات ریخته شده  پوست به مدت حداقل6 تا12 ماه زنده میمانند .

 

منبع:  کتاب قارچ شناسی و بیماری هایی قارچی در دامپزشکی       مؤلفین: پی.جین .کویین –ام.ای.کارتر – بی.مارکی – جی آر.کارتر     مترجم: دکتر اردشیر سالمی                    ناشر :تهران مرکز ناشر سپهر – نیکخواه (1378)        ص :45-48-49

آشنایی با سودوموناس pseudomonas

این باکتری کرم منفی و میله شکل، بزرگترین جنس باکتری ها هستند که در مواد غذایی تازه وجود دارند در صد مولی GTC در DNA آنها70-58 است بنابراین گروه نامتجانسی هستند آنها باکتری های رایج خاک و آب بوده و از پراکندگی وسیعی در مواد غذایی بویژه سبزی ها ،گوشت ،طیور و فرآورده های دریایی بر خوردارند. سودمونانسها مهمترین گروه باکتری ها در رابطه با فساد مواد غذایی تازه سرد شده هستند چراکه تعداد زیادی از گونه ها و نژادهای آنها سرما دوست اند تعدادی از آنها رنگدانه های محلول در آب به رنگ آبی مایل به سبز تولید می کنند در حالیکه در انواع فساد مواد غذایی این این رنگدانه ها تولید نمی شوند . الف) شایع ترین نوع فساد سودموناس ها فساد در تخم پرندگان

1.فساد سبزی ناشی از گونه های.. سودموناس بویژه سودموناس فلورنس

2.فساد بی رنگ ناشی از سودموناس 3.فسادسیاه 4.فساد صورتی در فراورده های شیری :1. شیر خام 2.شیر پاستوریزه 3.کره(بوی شبیه را بدبویی آمریکایی (skunklike oder) .(لخته شیر را تبدیل می کنند) 

ناشی از رشد سودموناس مفتیکا و تغییر رنگ سیاه ناشی از سودموناس نیگریفاسینس .

 تمامی فراورده های شیری از قبیل شیر. کره. پنیر. خامه. بدلیل ترکیب شیر محیط رشد مناسبی برای تمام انواع ارگانیسم های مولد فساد رایج شامل کیک و مخمر ها است بعضی از باکتری ها همیشه در شیر وجود دارند می توانند در شیر زنده مانده و شاید هم تکثیر پیدا کنند اما شیر برای اغلب انها محیط رشد مناسبی محسوب نمی شود . بعضی از این باکتری ها در اثر رقابت سایر میکروارگانیسم ها و نامساعد شدن محیط زیست خود از بین می روند . باکتری ها که بطور معمول در شیر وجود دارند عبارتنداز باکتری های مولد اسید لاکتیک کلیفرم ها باکتری های مولد اسیدپیوتیدیک . اسیدپروپیونیک و باکتری های مولد فساد نتروکوکوس. لاکتوباسیلوس. استریتوکوکوس. لولونوستوک . لاکتوکوکوس. میکروباکتریوم . یروپیونی باکتریوم . میکروکوکوس . کلی فرم ها . پروتئوس. سودموناس. باسیلوس.

 وگندزایی که به عنوان زمینه میکروبی شیر محسوب میشوند.

شیر پاستوریزه شده توسط اسیدپتوکوکوسی های مقاوم به حرارت فساد می شود این باکتری ها لاکتوز شیر را به اسیدلاکتیک نموده و با کاهشph شیر به حدود 5/4 باعث انعقاد انها میشوند در صورت حضور لاکتویاسیلوس این میکروارگانیسم ها فعالیت تخمیری را ادامه داده و ممکن است ph.شیر رابه 4 یا پایین تر برساند اگر اسیورکیک  وجود داشته باشد در سطح شیر رشد نموده و ph شیر را به سمت خنثی افزایش می دهد در نتیجه باکتری ها با قدرت پروتئولیتیک بیشتر نظیر گونه های سودوموناس رشد نموده و لخته شیر را تبدیل به مایع می کنند.

آشنایی با باکتری اروینیا erwinia

گونه های این جنس پاتوژن گیاهی بوده و باعث نکروز ، گال، پلاسیده شدن یا پوسیدگی نرم در گیاهان می شود و از این رو به گیاهان ، سبزیها و میوه ها صدمه وارد می کنند اروینیا کاروتوورا عامل بیماری ( پوسیدگی نرم باکتریایی ) است. اروینیا کاروتوورازیر گونه کاروتوورا سبب پوسیدن تعداد زیادی از گیاهان می شود . اروینیا کاروتوورا زیر گونه اتروسپتیکادر سیب زمینی ( پوسیدگی سیاه ) ایجاد می کند . اروینیا کاروتوورا زیر گونه بتاواسکولوروم عامل پوسیدگی نرم در چغندر قند می شود

این باکتری گرم منفی روده ای،میله ای شکل بوده و بخصوص در گیاهان یافت شده و باعث فساد نرم باکتریایی در انها می گردد . درصد مولی    G+C در   DNA آنها    54.1-53.6     است.

آشنایی با باکتری پروتئوس  proteus

این جنس متعلق به راسته ی انترو باکتریالس  و خانواده ی انتروباکتریاسه می باشد.باکتری های این جنس  به شکل میله ای راست و گرم منفی بوده و بوسیله ی تعداد زیادی تاژک های پریترش متحرک هستند.هوازی تا بی هوازی اختیاری و بیشتر هم در حین رشد و تکثیر تغییر شکل می دهند. از مشخصات بارز این باکتری ها حالت خزندگی آنها در سطح محیط کشت می باشد و پرگنه ها به صورت یک لایه نازک در می آید. به استثنای یک گونه بقیه گونه ها گلوکز را با تولید اسید وگاز تخمیر می کنند. همچنین به غیر از یک گونه، سایر گونه ها قادر به هیدرولیز اوره می باشند، گونه های مختلف جنس پروتئوس غالباَ به عنوان عامل فساد بر روی گوشت،ماهی،تخم مرغ و سایر مواد غذایی که در شرایط معمولی نگهداری می شوند،حضور دارند.اما آنها به ندرت در روده انسان و حیوانات سالم و یا در اختلالات  گوارشی مشاهده می نمایند. "پروتئوس وولگاریس"  یکی از مهمترین گونه این جنس می باشد که در حین تجزیه مواد غذایی ایجاد ترکیبات بدبو می نماید.

 "پروتئوس وولگاریس"

منبع:

اطلس میکروبیولوژی مواد غذایی

تالیف: سید علی مرتضوی-الهام خانی پور-سید هاشم حسینی پرور

 منابع: میکروبیولوژی مواد غذایی مدرن جی میکروبیولوژی مواد غذایی تالیف ولیام فریزیر

 

میکروارگانیزمهای منتقله از طریق آب

-ايروموناس که عفونت روده ای داشته با علایم لاغری وموکوس

2-کامبیلو باکتر ژژونیکه عفونت ادراری داشته با علایم اسهال و سردرد وشکم درد

3-اشریشیا کلی که عفونت مننژیت با علایم هسهال آبکی و تب و آسیب به کلیه

4-سالمونلا که با عفونت تب تیفوييد و علامت تب

5- استربتو کوکوس با عفونت گوارشی با علایم شکم درد و اسهال و تب

6-اب تازه  با عفونت سبک کلرا با علایم اسهال شدید

بروتزوها در قسمت خاصی از بدن جمع شده که سیست نامیده میشود.

بروتوزوها ی عامل بیماری شناور در اب عبارتند از

1-امیب باعث بیماری امیب با علایم سردرد و تب و اسهال شدید

2-کریبتوس بوریدیوم بارودوم با علایم بی حالی و بی اشتهایی

3-ژیاردیا باعث بیماری ژیاردیازیس با علایم گرفتگی شکمی و کوفتگی و اسهال

4-توکسو بلاسمو گاندی باعث بیماری توکسو بلاسمولیز با علایم انفولانزا والتهاب و عفونت مغذی

این میکرو اورگانیسم ها با روش های زیر از اب حذف میشوند

1-حذف آمونیوم و نیترات

2-حذف فسفات

 

جنس مایکوباکتریوم عمدتا شامل ارگانیسم هایی است که به صورت گسترده و بی ضرر در طبیعت پراکنده هستند . اما این باکتری ها به خوبی به عنوان عامل ایجاد دو نوع بیماری انسانی بسیار خطرناک و قدیمی یعنی توبرکلوزیس و جزام شناخته می شود و TBکه کاپیتان هدایت بشر به سمت مرگ است . بیشتر در اثر مواد غذایی به وجود می آید . همچنین مایکوباکتریوم توبرکلوزیس عامل بیماری سل در انسان نیز  می باشد . مایکوباکتریوم عموما باکتری های کم توقع گرم مثبت غیراسپورزا از نظر شکل ظاهری متغیر هوازی با طول 14-4 میکرون هستند . مایکوباکتریوم برویس مزوفیل بوده و نسبت به حرارت مقاوم نیستند و به اسانی تحت شرایط پاستوریزاسیون معمول شیر از بین می رود .  یک جنبه خاص مایکوباکتریوم ها ترکیب شیمیایی دیواره سلولی آنهاست . دیواره سلولی این باکتری دارای میزان چربی بالایی بوده از اسیدهای میکولیک استریفیه شده ، ترکیب کمپلکس با شاخه جانبی ، هیدروکسی لیپیدها با فرمول عمومی (    R1CHOH   . CHR2COOH) که R1  وR2زنجیره های آلیفاتیک طویلی هستند . تشکیل شده و در نتیجه این دیواره بسیار هیدروفوب و مومی است و این امر موجب ایجاد خصوصیات مهمی در این ارگانیسم ها می شود . در بروز بیماری سل ناشی از مواد غذایی ، مایکوباکتریوم بوویس از طریق لوله گوارشی وارد بدن می شود . و عفونت اولیه معمولا در غدد لنفاوی مزانتریک به وقوع می پیوندد . این باکتری توسط ماکروفاژها احاطه می شود . پس می توان آنها را از گره های که به نام توبرسل ها یا گرانول ها نامیده می شود جداسازی کرد . تخریب های ناشی از بیماری سل را می توان به وسیله بازرسی لاشه بعد از کشتار تشخیص داد . اما می توان بیماری را با استفاده از تست توبرکولین در حیوان زنده و انسان شناسایی نمود

 

آشنایی با مایکوپلاسماها

 

از سال 1898 نشان داده شده است که یک نوع باکتری فوق العاده کوچک با مشخصات غیر عادی موجب بیماری پلوروپنومونی در گاو می شود.از آن سال به بعد تعداد زیادی از میکروبهای مشابه از حیوانات،گیاهان،فاضلاب ها،خاک و منابع دیگر جدا کرده اند و سالهاست که همه ی آنها را تحت نام کلی PPLO (Pleuropneumonia ) می شناسند،ولی درحال حاضر آنها را به نام میکوپلاسم نیز می نامند.سلول های آنها که در حدود 0.25 میکرون قطر دارند کوچکتر از سایر باکتری ها هستند و چون فاقد دیواره ی سلولی می باشند،اشکال متفاوتی از خود نشان می دهند. از جنبه های مختلف مشابه اشکال L باکتری ها هستند و بر روی محیط سفت کلنی های ریز مشابه تخم مرغ سرخ کرده تولید می نمایند.در واقع عقیده بر این است که این باکتری ها از اشکال L باکتری ها اشتقاق یافته اند.حتی میکوپلاسمای ساپروفیت احتیاجات غذایی اختصاصی دارند و انواعی که انگل می باشند فقط بر روی محیط های غنی، که باید الزاماَ حاوی استرول ها باشند،رشد می کنند.

این میکروب ها را می توان از نواحی مختلف بدن انسان(مثلاَ دستگاه تنفس و ادراری-تناسلی) جدا کرد. فقط گونه ی مایکوپلاسما پنومونی بیماری زا است.این گونه برای اول بار در سال1944 بوسیله ی ایتون و همکارانش از بیمارانی که مبتلا به پنومونی غیر عادی بودند جدا گردید.در پنومونی غیر عادی پاسخ بیمار نسبت به آنتی بیوتیک ها مشابه پاسخ بیماری پنومونی نیست. این میکروب در ابتدا عامل ایتون نامیده می شد و تصور میرفت  جزء ویروس ها باشد، ولی در سال 1962 در محیط  کشت PPLO تغییر یافته ای پرورش داده شد و معلوم گردید که صفات این گروه را دارا میباشد. عفونت ناشی از میکوپلاسما پنومونی در اغلب نقاط دنیا شایع است و تخمین زده شده که 30-10 درصد همه ی عفونت های حاد بخش تحتانی دستگاه تنفس بوسیله ی این میکروب پدید می آید. به نظر می رسد که یکی از عوامل اصلی سندروم پنومونی غیر عادی همین میکروب است که به صورت موارد پراکنده و یا همه گیری محلی بروز می کند. در نیمی از موارد بیماری که عامل آن میکوپلاسما پنومونی است ودر نیمی از موارد که سایر میکروب ها دخالت دارند، خون بیمار حاوی "آگلوتینین سرد" است و در برودت یخچال قادر به آگلوتینه کردن گلبول های قرمز می باشد.آگلوتینین های خاص سویه ای از استرپتوکوک در عفونت میکوپلاسما پنومونی نسبت به میکوپلاسما پنومونی اختصاصی تر است ولی شواهد سرولوژیکی روشنتر مؤید تولید شدن پادتن هایی در طول دوره بیماری است که با سوسپانسیون میکوپلاسما پنومونی واکنش ثبوت مکمل انجام می دهد.

برای تهیه کشت آن می توان به کمک سواب از ناحیه گلو وحلق و یا از خلط یا خون برداشت نمود ولی رشد باکتری کند بوده و برای تولید کلنی قابل رؤیت چند هفته وقت لازم است.میکو پلاسما فاقد دیواره سلولی بوده و در مقابل پنی سیلین و سایر آنتی بیوتیک هایی که بر دیواره ی سلولی مؤثرند، مقاومند.

برای درمان بیماری ناشی از آنها میتوان از تتراسایکلین ها یا اریترومایسین استفاده کرد. سایر مایکو پلاسما های جدا شده از انسان عبارتند از میکوپلاسماهمونیس و سویه های T(تولید کلنی های کوچک می کند). به تازگی گونه ی دیگری که بر اوره مؤثر است به نام " اوره پلاسما- اوره لیتیکوم"  شناخته شده است. این 2میکروب گهگاهی دردستگاه ادراری –تناسلی زن و مرد بسر برده و اغلب در عفونت های دستگاه تناسلی مشارکت دارند.  

منبع:

کتاب میکروب شناسی پزشکی

ترجمه: دکتر فریدون ملک زاده،دکتر منوچهر شهامت، دکتر محمد مهدی آل محمد

 

 

آیروموناس هیدروفیلا

پاتوژن ناشی از مواد غذایی است که اخیرا اهمیت زیادییافته اند . این باکتری توانایی رشد در دماهای پایین را دارد و با افزایش کاربرد سرما در نگهداری مواد غذایی خطرات ایجاد شده توسط این پاتوژن نیز افزایش می یابد . آئروروموناس باکتری میله ای شکل ، گرم منفی ، کاتالاز مثبت ، اکسیداز مثبت و قادر به تخمیر قند گلوکز هستند  . این ارگانیسم معمولا به وسیله تک تاژک قطبی متحرک می باشد . مهمترین منشا این ارگانیسم محیط های آبی نظیر دریاچه های آب شیرین ، چشمه ها و سیستم های فاضلاب است . تعداد ارگانیسم های موجود به فاکتورهایی نظیر میزان مواد معدنی و درجه حرارت بستگی دارد . التهاب معدهای – روده ای آئروموناس غالبا در کودکان زیر 5 سال به وقوع می پیوندد . این بیماری ملایم و شخص بیمار خود به خود بهبود می یابد . علایم بیماری غالبا با اسهال آبکی شدید همراه است و در بعضی موارد نیز اسهال خونی است . گونه های آئروموناس به ویژه هیدروفیلا و سوبریا فاکتورهای مختلفیاز تعدادی آنتروکسین های سیتوکسیک و سیتوتوتیک مختلف تولید می کند . بعد از نقش آئروموناس در ایجاد التهاب روده ای – معده ای این ارگانیسم در افرادی که سیستم ایمنی آنها تضعیف شده است . احتمالا از طریق آب و مواد غذایی موجب ایجاد عفونت های شدید خارج روده ای می گردد آئروموناس های گروه هیدروفیلا از مواد غذایی تازه مختلف از قبیل گوشت ، ماهی ، طیور ، شیر خام و سبزیجات سالادی و آبذ جدا گردیده . توانایی برخی از نژادها جهت رشد در درجه حرارتهای خیلی پایین منجر به افزایش تعداد و آنها در شرایط سرد می شوند . به طوری که این ارگانیسم ها می توانند بخش مهمی از فلور میکروبی عامل فساد را در گوشت های سرد تشکیل دهند . این ارگانیسم ها نمی توانند حتی در فرآیند های پخت ملایم زنده باقی بمانند . در نتیجه آلودگی بعد از فرآیند از طریق محصولات خام یا آب آلوده به مواد غذایی وارد شوند

این باکتری پاتوژن ناشی از مواد غذایی است که اخیرا اهمیت زیادی یافته است . این باکتری توانایی رشد در دماهای پایین را دارد . با افزایش کاربرد سرما در نگهداری مواد غذایی خطرات ایجاد شده توسط این پاتوژن نیز افزایش می یابد. این باکتری میله ای ، گرم منفی ، کاتالاز مثبت ، اکسیداز مثبت و قادر به تخمیر قند گلوکز هستند این ارگانیسم معمولا به وسیله تک تاژک قطبی متحرک می باشد . مهمترین منشا این ارگانیسم محیط های آبی نظیر دریاچه های آب شیرین چشمه ها و سیستم های فاضلاب است تعداد ارگانیسم موجود به فاکتورهایی نظیر میزان مواد مغذی و درجه حرارت بستگی دارد .

التهاب معدهای رودهای آئروموناس غالبا در کودکان زیر 5 سال به وقوع می پیوندد . این بیماری ملایم و شخص بیمار معمولا خود به خود بهبود می یابد . علایم بیماری غالبا با اسهال آبکی شدید همراه است و در بعضی موارد نیز اسهال خونی است جدا از نقش آئروموناس ها در ایجاد التهاب روده ای معده ای این ارگانیسم در افرادی که سیستم ایمنی آنها تضعیف شده است احتمالا از طریق آب و مواد غذایی موجب ایجاد عفونت های شدیدخارج روده ایمی گردد

کلستریدیوم بوتولینوم   clostridium botulinum      

کلستریدیوم بوتولینوم باکتری است کرم مثبت،اسپورزا،بی هوازی،میله ای شکل و متحرک که متعلق به خانواده باسیلاسه میباشد.اسپورهای آن بیضی شکل نزدیک انتهائی و متورم در بدنه باکتری میباشد.اگر چه گرم مثبت است ولی کشت آن رنگ گرم را خوب نگه نمیدارد.دو فرم پروتئولیتیک و غیر پروتئولیتیک وجود دارد.در فرم های غیر پروتئولیتیک اسپور ممکن است متورم نباشد.در بعضی موارد تولید توکسین به وسیله فاژها کنترل میشود.

 خصوصیات بیماری و مکانیسم بیماریزائی باکتری

سه کاتگوری بیماری شناخته شده است که شامل مسمومیت غذائی،مسمومیت اطفال و بوتولیسم زخم میباشد.بوتولیسم غذائی به دنبال بلع توکسین تولید شده در غذا حاصل میشود.علائم مسمومیت ممکن است در عرض چند ساعت و یا پس از چندین روز ظاهر شود.علائم اولیه مسمومیت مانند ضعف،خستگی مفرط،سرگیجه و معمولا همراه با دوبینی و مشکل فزاینده در صحبت کردن و بلع همراه است.

 ارتباط باکتری با مواد غذائی و روش کنترل

اسپورهای کلستریدیوم بوتولینوم به طور وسیعی در خاک،رسوبات دریائی، نهرها،دریاچه ها،ابهای ساحلی،برانشی و امعا و احشای خرچنگها و سایر سخت پوستان و در روده ماهی ها و حیوانات پراکنده میباشد.از آنجائی که میوه ها سبزی ها اغلب در تماس با خاک هستند به آسانی با اسپورهای این باکتری آلوده میشوند. این باکتری یکی از آلوده کننده های طبیعی ماهی میباشد و روده ماهی به عنوان یک منبع اصلی اسپور باکتری محسوب میشود.

 روش کنترل مسمومیت

شرایطی که رشد و توکسین زائی کلستریدیوم بوتولینوم را حمایت میکند شامل رطوبت نسبتا زیاد،نمک کم،اسید کم (6/4

 منبع: کتاب میکروبهای بیماریزا در مود غذائی و اپیدمیولوژی مسمومیت های غذائی

تالیف : دکتر ودود رضویلر   ناشر :مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران (1387)

ص:163-165-

آشنایی میکروبیولوژی آب

بشر مدت زمان بسیار طولانی است که به نقش آبهای آلوده در شیوع بیماری ها آگاه است.در یک اثر علمی مشهور در سال 1849 جان اسنو نشانه هایی از رابطه بین مواد جامد زاید تولید شده به وسیله انسان، آب آشامیدنی و بیماری های مختلف ارائه کرده است.

بر این اساس وی توانست منبع ایجاد بیماری را که فاضلاب خانه یک بیمار مبتلا به وبا عامل آن بود و سبب بیماری مردم یک ناحیه ی شهر لندن بود، شناسایی کند به علاوه از گسترش بیماری مذکور و اپیدمی شدن آن نیز جلوگیری به عمل آورد.زمانی که پاستور و سایرین تئوری جرم در بیماری ها را به طور قطع ارائه دادند نقش میکروارگانیسم های بیماری زا در ایجاد این گونه اپیدمی ها شناخته شد.

پاتوژن یا عامل بیماری زا در واقع یک موجود زنده (اکثرا میکروسکوپی) است که به طور تصاعدی در میزبان رشد می کند، از جمله پاتوژن هایی که به وسیله آب منتقل می شود می توان به باکتری های عامل وبا ، اسهال خونی باسیلی، تیفوئید و تب پاراتیفوئیدی اشاره کرد.

ویروس نیز عامل عفونت های هپاتیتی و فلج اطفال هستند، پروتوزوئر ها نیز عامل اسهال خونی آمیبی و ژیاردیا و کرم های انگل به نام هلمینتز عامل بیماریهای شیستوزومازیز و دراکونتیا زیز به حساب می ایند حال اگر مواد دفع شده از روده یک فرد بیمار یا حامل که حاوی میلیارد ها عدد از این این گونه پاتوژن است وارد منبع آب گردد می تواند باعث اپیدمی بیماری های مذکور در بین افراد جامه گردد.افراد حامل اگرچه علائم بیماری را نشان نمی دهند لیکن حامل تعداد زیادی از عوامل بیماری زا هستند. بنابراین حفاظت تمامی منابع آب از آلودگی به فاضلاب انسانی امری بسیار مهم و حیاتی است.

در زمانهای نه چندان دور بیماری های متعددی از جمله وبا و تیفوئید حتی در کشور های توسعه یافته ای مثل امریکا از کنترل خارج شده و اپیدمی شایع می شدند. این گونه بیماری ها تا سال 1908 به همراه توسعه روشهای کلرنیاسیون آبهای آشامیدنی ادامه داشت و از این سال به بعد از شدت بیماری های آب زاد کاسته شد.

بیماری های آب زاد به آن دسته از بیماری ها اطلاق می شود که عوامل بیماری زا از طریق آب آشامیدنی و حتی آبی که برای شستشوی دهان و دستها و یا ظروف استفده می شوند وارد بدن شخص سالم می شود.در کشور های در حال توسعه آبهایی که از منابع روباز یا سطحی تامین می شوند در معرض این نوع آلودگی ها هستند که البته با پوشاندن این چاههای آب  و کنترل منابع ذخیره آب قابل رفع است.

اما در بیماری های آب تماس حتی لازم نیست که شخص آب بیآشامد. شیستوزوما(بیلاردیا) یکی از رایج ترین بیماری های آب تماس است که در سطح جهان در حدود 200 میلیون نفر به آن مبتلا هستند، لارو های مولد این بیماری به نام سرساریا در آب شناورند که در صورت تماس با پوست بدن به سرعت به آن می چسبند و سپس در پوست نفوذ می کند . در نهایت با ورود لارو های مذکور به جریان خون، شخص به بیماری مبتلا می شود. در اثر عدم رعایت موازین بهداشتی و آلودگی آب، بیماریهای آب تماس افزایش خواهند یافت.

بیماریهای آب زاد: تیفوئید، وبا، دسانتری هپاتیت، کرمهای انگل ؛

روشهای انتقال: آب آشامیدنی آلوده به پاتوژن، شستشوی دست،ظروف و غذا در آب آلوده

بیماریهای آب تماس: بیلارزیا، لپتوسپروزیز

روشهای انتقال:  آبزیان حامل


 

استاندارد های بیولوژیکی ارزیابی آب

میزان آلودگی میکروبی آب را می توان از طریق بررسی وجود هر یک از میکروارگانیسم های بیماری زا در آب ارزیابی کرد. اما این روش گرچه مناسب است اما وقت گیر و مشکل است. بنابراین معمولا از روشهای ساده تری استفاده می کنند.

این روشها عمدتا مبتنی بر وجود میکروارگانیسم های شاخص آلوده کننده آب هستند.

برای مثال وجود باکتری های کلی فرم(E.Coli) شاخصی از آلودگی بیولوژیک آب است. آزمایشات پاتولوژیک نشان می دهد که در هر گرم مدفوع انسان در حدود 50  میلیون عدد از این باکتری وجود دارد بر این اساس غلضت باکتری کلی فرم در یک نمونه فاضلاب شهری تصفیه نشده در حدود چندین میلیون عدد در 100 میلی لیتر فاضلاب خواهد بود. در این حالت در صورتی که آب آشامیدنی به وسیله فاضلاب شهری آلوده شده باشد باکتری های کلی فرم حتما در آن وجود خواهند داشت بر همین اساس حضور این باکتری در آب آشمیدنی معیار مناسبی جهت تعیین استانداردهای بیولوژیک این گونه آبهاست. سازمان بهداشت جهانی حضور یک عدد کلی فرم در 100 میلی لیتر آب آشامیدنی را به عنوان استاندارد بیان داشته است.

این فرضیه که عدم وجود کلی فرم ها در آب آشامیدنی شاخص عدم حضور سایر میکروارگانیسم های بیماری زا در آب است، مبنی بر دو پایه است:

1- در جوامع انسانی راههای محدودی جهت ورود عوامل بیماری زا به فاضلاب وجود دارد، حال آنکه مدفوع انسان در برگیرنده میلیونها عدد باکتری کلی فرم است.

2- اکثر بیماری های آب زاد که میزبان آنها انسان است در خارج از بدن میزبان از سرعت رشد کمتری نسبت به کلی فرمها برخوردارند. از مجموع این عوامل به طور آماری می توان نتیجه گفت که نسبت پاتوژنها به کلی فرم ها به اندازه ای کم است که در صورت عدم حضور کلی فرم ها در اب سایر گونه های پاتوژن در آب وجود نخواهند داشت.

منبع: مجید ارفان منش،مجید افیونی- آلودی محیط زیست (آب،خاک و هوا)-انتشارات ارکان دانش-چاپ پنجم تابستان 1387- صفحات 67 تا 70 و 126تا 127

لاکتو باسیلوس ها

        مریم دینکو

بر مبنای طبقه بندی مورد استفاده در دهه1980تعدادی از این باکتری ها به جنس های دیگر منتقل شده اند . بر مبنای داده های توالی      RNA s  r 16 سه شاخه فیلوژنی مشخص در انها شناسایی شده است . یک شاخه در بر گیرنده گروه لوکونوستوک پارامزنتریودس Leuconostoc   paramesenteriodes    می باشد . انها باکتری های گرم مثبت کاتالاز منفی و میله ای شکل هستندکه اغلب به صورت زنجیره های بلند مشاهده می شوند . گر چه معمولا متمایل به هوازی اما تعدادی از نژادها به خصوص انواع موجود در مدفوع و معده انسان بی هوازی واقعی می باشد . معمولا اکثر انها همراه با تعدادی دیگر ازلاکتیک اسید باکتری ها در سبزی یافت می شود شیوع انها در فراورده های لبنی نیز معمول است . اخیرا گونه ای ازاین جنس به نامL.suebicus   تعریف شده که از پوره سیب و گلابی بازیافت گردیده و در 2.8   PH  و اتانل 12- 16 درصد رشد می کند

منابع: میکروبیولوژی مواد غذایی مدرن جی میکروبیولوژی مواد غذایی تالیف ولیام فریزیر

 آشنایی با میکروبیولوژی خاک

باکتری ها میکروب های بسیار کوچکی هستند که در خاک بسیار فراوان اند تنها در یک گرم از خاک بیلیون ها باکتری می تواند وجود داشته باشد .می توان تخمین زد که 60000 هزار نوع باکتری وجود دارد که بیش تر آنها نام گذاری شده اند و هر کدام نیز نقش های مربوط به خود را دارند بیشترشان در 10 سانتی متری از خاک یافت می شوند به دلیل اینکه در این ارتفاع خاک دارای مواد آلی است .
مشخصات باکتری ها
بعضی از باکتری ها خیلی ضعیف اند و با تغییر کم مقدرار خاک محیط اطرافشان می توانند کشته شوند بعضی دیگر از آنان بسیار قوی هستند یعنی می توانند دماهای خیلی بالا و خیلی پایین را تحمل کنند و از نوع دیگر این باکتریها می توانند تا آماده شدن محیط مناسب تا چندین دهه زنده بمانند و بعضی دیگر هم می توانند نیتروژن هوا را مستقیماً دریافت و آن را مورد استفاده گیاه قرار دهند و یا مواد را فاسد و خراب کنند جمعیت این میکروب ها در هوا و خاک مرطوب به شدت رشد می کند دما و خاک مناسب و  وجود کربن باعث تسریع این فرایند می شود بسیاری از میکروب ها با آزاد کردن
آنتی بیوتیک مانع رقیب مخصوص خود می شوند بنابراین بعضی باکتری ها می توانند مانع بعضی از بیماری ها شوند
که عاملشان میکروارگانیسم ها هستند .
انواع باکتری ها
دیکومپو سر :باکتری نقش بسیار مهمی در تجزیه مواد دارند به خصوص در ابتدای مراحل تجزیه و قتی که مقدار رطوبت زیاد است در مرحله بعدی از تجزیه میل به تسلط داشتن دارد . باسیل و پیسیدومونافلورسنس مثال هایی از باکتری های تجزیه کننده هستند بعلاوه این باکتری ها کود آلی یا گیاه خاک موجود در خاک را از بین نمی برند .
سازنده نیتروژن یا ایجاد کننده نیتروژن
باکتری رپزبیوم می تواند به دانه های سبزی آغشته شود و نیتروژن را در خاک ایجاد کند این باکتری سازنده ی نیتروژن در ریشه های سبزیجات مانند : شبدر، لوبیا و گیاهان دارویی و چیر و غیره زند گی می کنند این باکتری می تواند گاز نیتروژن موجود در هوا را دریافت کند وآنرا قابل استفاده برای گیاهان کند این فرم از دریافت نیتروژن می تواند هم ارز بابیش از صد کیلو گرم از نیتروژن در هر هکتار در طول یک سال باشد .
ازوتو باکتر ،ازوسپر یلیوم ، اگروباکتریوم ، گلولونوباکتر ، فلوافوباکتریوم و هیر باسپرلیوم از باکتری های تولید کننده ی نیتروژن هستند اغلب باکتری ها وابستگی گیاهی ندارند امروزه مخلوط کردن خاک با چنین ارگانیسمی یعنی افزایش بی قید و آزاد از نیتروژن به واسطه ی باکتری های مؤثری برای گیاه ندارد .
تعیین بیماری ها
باسیل میگاتریوم از باکتری هایی است که برای بیماری قارچی بنام ریزوهکتونیاسولینی مورد استفاده قرار می گیرد پسید و مونالی فلورسین برای نابودی این بیماری مؤثر است . باسیل سابتلیس برای از بین بردن بیماری پژمردگی جوانه ی کوچک گل آفتاب گردان که توسط باکتری هیلیانس به وجود آمده مؤثر می باشد تعدادی از باکتری ها برای جلوگیری از بیماری در جهان خرید و فروش می شود با این حال جلوگیری از اغلب بیماری های مخصوص خاص ، انواع خاصی از گیاهان است و شاید فقط شرایط محیط مؤثر باشد .
هوازی و غیر هوازی
باکتری های هوازی باکتری هایی هستند که به اکسیژن نیاز دارند بنابراین هر کجا که خاک مرطوب موجود باشد آنان میل به تکثیر دارند باکتری غیر هوازی که آنها نیاز به اکسیژن ندارند و اغلب آنان قدیمی ترین نوع باکتری ها را تشکیل می دهند که در خاک متراکم اند این نوع از باکتری ها علاقه به محیط های خیس خاک های خشک دارند و می توانند سم خود را تولید کنند که این سم رشد گیاه را محدود می کند و زمینه را برای بیماری ریشه مهیا می کند .
 
باکتری های پرتوی
این باکتری خاک ، کمک به پایین آوردن و تجزیه ی نمک آلی و اسید نمکی در خاک می کند باکتری های پرتوی pH بالاتر از 5 را ترجیح می دهند .
اکسید کننده ی سولفور
بسیاری از خاک شامل مواد معدنی سولفور است اما این فرم از سولفور در دسترس گیاهان نیست باکتری تیوباسل سولفور موجود در خاک را تبدیل به سولفات می کند تا در اختیار گیاه قرار گیرد .
مدیریت باکتری ها
اگرچه بیش تر پرورش ها آسان است ولی جمعیت باکتری ها نمی توانند در محیط خشک ، اسیدی ، شوری  و حجم فشرده (متراکم) بودن خاک زندگی و رشد کنند .
در این مورد تلقیح و کاشتن و ساختن محیط مناسب برای افزایش جممعیت باکتری ها فقط برای اضافه کردن آنها به خاک و کار بسیار مشکل و طاقت فرسایی است اگرچه جمعیت باکتری ها در خاک کم است شاید دلیل آن این است که محیط مناسب برای تکثیر و زندگی شان وجود ندارد .
 راهکار مؤثر در مدیریت باکتری ها (افزایش جمعیت آنان)
1.تصحیح کردن سلامت خاک از جمله اسیدی و فشرده بودن
1-تأمین زمین مناسب پوشیده شدن از علف یا ماده شیمیایی
هر کدام از این راهکارها فواید گوناگونی دارد و از افزایش جمعیت باکتری ها حمایت می کند .
 نکات کلیدیØ
1. تغییر جمعیت باکتری های خاک بستگی دارد به نم، رطوبت ، زمان در یک سال ، نوع پوشش گیاهی و ..
2. سلامت باکتری های خاک بستگی دارد به پوشش زمین که آنان را تشویق می کند

زندگی قارچ های خاکی : قارچ ها سلول هایی هستند که معمولا به صورت رشته رشته های دراز در امتداد رودخانه یا کنار دریا رشد می کنند که به آنان هیفا می گویند و همچنین آنان بین خاکهای ریز ریشه ها و بین صحره ها زندگی می کند تنها درقطر یک دایره «اینچ» معمولاچندین هزار هیفا وجود دارد یک هیفا تنها می تواند پس از مدتی تکثیر شود که حتی طول آنها یک یا رد نیز برسد .
باکتری ترش کننده خمیر مثالی از یک باکتری تنها ست .
هیفا ها گاهی اوقات به صورت گروهی اند و به آنان مولد قارچ یا باکتری می گویند که ضخیم شبیه به ریسمان اند که به این نوع از باکتری یا قارچ ریز و مورف می گویند ریز و مورف ها غالبا شبیه به ریشه اند. ثمره قارچ ها «قارچ خوراکی» از هیفا کنار رودخانه وهاگ و موادی همانند آبجو که توسط هاگ پخش می شوند تشکیل شده است . شکل آنرا ببینید یک قارچ تنها می تواند بدنه سرتاسر میوه ها را که به بزرگی یک زمین بیسبال را فاسد کند.
قارچ ها نقش مهمی در حرکت آب – دوره گردش طبیعت و توقف بیماری دارند باکتری ها نقش بسزایی در تجزیه خاک و شبکه غذایی دارند آنان مواد غیر قابل تجزیه خاک را به مواد قابل استفاده تبدیل می کنند باکتری هیفا به تصفیه آب و نگهداری رطوبت خاک کمک می کند .
باکتری های خاک را می توان به 3 گروه تقسیم کرد . که چطور می توانند انرژی بگیرند.
1-قارچ ها تجزیه کننده : ساپروفیتک مواد اعضای مرده با کتری بیوماس را تبدیل به کربن دی اکسید و مولکول های کوچک مثل اسید ارگانیک تبدیل می کند این قارچ ها معمولا لایه پیچیده را مورد استفاده قرار می دهند . مانند سلولز و لیگنین در چوب در بعضی از آلودگی ها در تجزیه ساختار زنجیره ای کربن ضروریست .
نوع دیگر از قارچ ها بنام قارچ شکری وجود دارند که تعداد آنان اندک است . چون آنها لایه ها ساده را مانند باکتری های دیگر مورد استفاده قرار می دهند.
قارچ ها همانند باکتر یها نقش مهمی را در ثابت نگه داشتن مواد مغذی در خاک دارند.
بعلاوه بسیاری ازتحولات متابولیستی قارچ ها تولید اسید ارگانیک می کند بنابراین آنان به افزایش انباشتگی اسید نمکی غنی از ارگانیک کمک می کنند که در مدت هزاران سال پایداری خود را حفظ می کند.
قارچ های کورهیزال در ریشه گیاهان ساکن  می شوند. کربن را با گیاه معاوضه می کنند آنان کمک به تولید فسفر می کنند و مواد مغذی از جمله فسفر و نیتروژن و مقداری آب را درخاک بوجود می آورند دومین گروه از قارچ های کورهیزال، اندومای هیزال که در سلول ریشه رشد می کنند معمولا به گیاه وابسته اند یعنی به محصولات شاخه ای و سبزی ها و ثمره آن وابسته اند.
به طور مثال : ارباسکالر مای کور هیزال (AM) «بخش 4»
نوعی از قارچ بنام اندومایکورهیزال است .
سومین گروه باکتری ها انگل هستند که باعث کاهش تولیدات یا مرگ می شوند آنها در ریشه ها و دیگر اعضای گیاه نفوذ می کنند با کتری ها انگل ریشه عبارتند از ورتیکالیوم- پیتیوم و ریزوکتونیا که باعث کاهش تولیدات زراعی در هر سال می شوند بسیاری از قارچ ها کمک به بیماری  می کنند برای مثال باکتری کرم نیمودی که یک بیماری انگلی است باعث تولید کرم نیمادودی می شود.
شکل 1: بیشتر گیاهان به باکتری  جهت کشیدن مواد مغذی از خاک نیازمنداند ریشه درختان (قهوه ای) که به قارچ های «سفید روشن» وصل می شوند بیرون قارچ هیفا (سفید براق) نور به خاک منعکس می کنند.
برگرفته از رندنی مولینا
شکل 2قارچ ها شروع به تجزیه کردن برگ ورگه های علف می کنند برگرفته میکروبیولوژی خاک
شکل 3 باکتری اکتومای کورهیزال یکی از مهمترین باکتری هاست که در جذب مواد غذایی توسط ریشه ها موثر است .
قارچ در حقیقت تنها ریشه سلولی نیستند اما رخنه کردن به درون سلول گیاه و پوشاندن را به تنهایی انجام می دهند.
پوشش (روکش) در این عکس سفید است اما آنها شاید به رنگهای سیاه، نارنجی، صورتی و حتی زرد نیز باشند.
برگرفته از PNW
شکل 4 حجم  خطی تاریک در سلول های که روی ریشه پوشیده شده کیسه ای برای قارچ، اربالس کیولر است .
برگرفته از ان انگام
باکتر یها کجا هستند: باکتریهایی که دوستدار مواد گنیده اند معمولا در کنار گیاهان چوبی زندگی می کنند قارچ هیفا فواید بیشتری نسبت به باکرتیها در خاک دارد در وضعیت خشک قارچ ها می توانند رطوبت خود را حفظ کنند و ز نده بمانند و رشد کنند درحالی که اگر رطوبت خاک خیلی کم باشد بیشتر باکتری می توانند فعال باشند .
قارچ ها قاردند که نیتروژن را زا خاک جذب کنند وآنها را برای تجزیه سطح تفاله اغلب از نیتروژن کمی برخوردارند بکار ببرند قارچ ها از ارگانیسم هوازی برخورداند اگر خاک بی هوازی شود آنها برای یک دوره غیر فعال می شوند محیط بی  هوازی اغلب در خاکی که غیر قابل استفاده است در اثر چکیدن آب ، اتفاق می افتد.
قارچ معمولا در جنگل ها وسیع می شوند جنگل ها به افزایش تولیدات قارچ ها همانند بیوماس کمک زیادی می کنند.
در نواحی خشک مانند بیابان های شمال غربی قارچ های لوله ای برای مواد مغذی گیاه وجود دارند ..
برگرفته از بری باروو
شکل 6 قارچ های خوراکی معمولا درنواحی جنگل توسط قارچ های بنام بالید مایسید تولید می شوند قارچ های خوراکی که همانند تکه های یخ اند از شبکه پهناور هیفای زیر زمینی تولید شده اند برگرفته آنالیواند وسکی
قارچ های مای کوریزال در کشاورزی – مای کورهیزال نمادی از وابستگی میان قارچ و ریشه گیاه است و بی شباهت به تک تک آنان است . بیشتر در  ختان و بوته ها وثمره کشاورزی وابستگی ذاتی به مای کور هیزا دارند.
مقدار وابستگی به مایکورهیزا تنوع خوبی میان انواع محصولات ایجاد کرده از جمله گندم و ذرت
شکل 7 قارچ مای کورهیزال به ریشه های در خاک متصل می شوند د راین عکس ذرات شن ریشه های هیفا را محدود کرده اند
برگرفته از جر ی باروو

پاستوریزاسیون یک فرایند حیاتی است که قسمتی از موجودات ذره بینی فعال موجود در موادغذایی  یا میکروارگانیسم های بیماری زل را از بین می برد تا حدی که ایجاد بیماری نکنند و یا اینکه آنزیم های موجود در مواد غذایی را به منظور به تعویق انداختن فساد در موادغذایی غیرفعال سازد.  این فرایند در مورد موادغذایی مورد استفاده قرار می گیرد که شرایط نگهداری آنها مانع رشد موجودات ذره بینی باشد. در بسیاری از موارد مانند شیر هدف اولیه پاستوریزاسیون کشتن موجودات ذره بینی بیماری زا است. برخی از موجودات ذره بینی رویشی مولد فساد به درجه حرارت پاستوریزاسیون مقاوم هستند که در این صورت باید از درجه حرارت بالاتری استفاده کرد. روش های دیگری نیز وجود دارند که می توانند همراه پاستوریزاسیون به کار گرفته شوند. این روش ها عبارتند از: سردکردن، افزودنی های شیمیایی که باعث بوجود آوردن محیط نامناسب رشد موجودات ذره بینی می گردد (مانند شکر در شیر غلیظ شیرین، اسیدهای غذایی در شورو ترشی و آب میوه ها) و همچنین تخمیر به کمک موجودات ذره بینی مفید.

درجه حرارت مورداستفاده در پاستوریزاسیون بستگی دارد به 1) مقاومت گرمایی یک موجود ذره بینی رویشی و یا بیماری زای مشخصی که فرایند حرارتی برای از بین بردن آن طرح ریزی شده است و 2)حساسیت ویژگی های کیفی محصول به گرما. دو روش عمده در فرایند پاستوریزاسیون به کار گرفته می شود، یکی استفاده از درجه حرارت بالا و زمان کم (HTST) مانند 72 درجه سانتی گراد به مدت 15 ثانیه و دیگری استفاده از درجه حرارت نسبتا پایین و زمان بیشتر مانند 63 درجه سانتی گراد به مدت 30 دقیقه.

روش های پاستوریزه را سازمان هایی که کار ایمنی سازی غذاها را برعهده دارند، کنترل می کنند. روش های پاستوریزه هر نوع ماده غذایی مخصوص همان ماده می باشد. مثلا روش پاستوریزه کردن خامه با شیر متفاوت است. همچنین پنیر را به منظور حفاظت از آنزیم فسفاتاز موجود در آن که به نگهداری طولانی مدت پنیر کمک می کند، پاستوریزه می کنند. روش HTST به منظور کاهش تعداد یک میلیون از میکروب های موجود در شیر طراحی شده است این روش تقریبا برای کشتن تمامی کپک ها و باکتری هایی که سبب فساد شیر می شوند کافی است. و این روش نیز برای نابودی میکروب های مقاوم در برابر حرارت مثل مایکوباکتریوم توبرکلوسیس مناسب است. بهینه کردن فرایند پاستوریزاسیون، ارتباط با سرعت نسبی از بین رفتن موجودات ذره بینی در مقایسه با مشخصه های کیفی محصول دارد. از روش های فوق  HTST حداکثر کیفیت را در محصول بوجود می آورد

 

 

 کاربرد آنتی بیوتیک ها  به خصوص در دامپزشکی

 

پني سيلينها : از موثرترين و مفيدترين داروهاي ضدميكروبي به شمار مي آيند. پني سيلينها درگروه بتالاكتامينها قرار دارند وبه سه گروه ,G,M  A دسته بندي مي شوند .

پني سيلينهاي گروه M : براي پيشگيري ودرمان اورام پستان ازآن ها استفاده مي شود مثل كلوكساسيلين

پني سلينهاي گروه G : تحت دوشكل معرفي مي شوند:

-پني سلينهايG «كلاسيك »: زود از راه ادرار دفع مي شوند.

-پني سلينهاي G  «رتارد»:مانند پني سيلين پروكائين ،بنزاتين پني سيلين وپنتاسيلين ها

-پني سيلين پروكائين : اسب و گاو ممكن است نسبت به پروكائين پني سيلين حساسيت پيدا كنند. اين حساسيت معمولا خفيف است وبا كهير وخارش ومختصر افزايش تعداد تنفس همراه مي باشد. واكنش شديدتري درگاو ديده شده كه عبارت بوده است از تب ،عرق زياد،گيجي وتنگي نفس شديد بنزاتين پني سيلين : تحت اسامي مختلف تجاري به عنوان مثال اكستانسيلين و غيره عرضه شده است . خيلي آهسته دفع مي شود.

برباكتري هاي گرم مثبت موثر مي باشد در بيماري هاي مزمن چرك زا نظير ذات الريه كره اسبها دراثر كورينه باكتريوم اكوئي و يا بيماري كزار موثراست .

پني سيلينهاي گروه A : آميي سيلين وآموكسي سيلين دوآنتي بيوتيك عمده از اين گروه مي باشند.

-آمپي سيلين :برروي باكتري هاي گرم مثبت وگرم منفي موثرمي باشد. دردام هاي بزرگ درمعالجه عفونت هاي روده حاصل از اشرشياكلي و سالمونلا و همچنين ذات الريه داراي ارزش زيادي است .

آمپي سيلين دراثر تزريق به خوبي بر روده ها و كبد نفوذ مي كند و در از بين بردن سالمونلا درخوك بسيار موثر است . همچنين داروي سودمندي در درمان سپتي سمي هاي حاصل از باكتري هاي گرم منفي به شمار مي آيد .

(تهاجم ميكروارگانسيم هاي بيماري زا به خون سپتي سمي گويند.)

-آموكسي سيلين : خيلي به آمپي سيلين نزديك است . موارد مصرف آن در دام هاي بزگ نظير آمپي سيلين است .

كاربني سيلين: از نظر طيف فعاليت وساختمان شيميايي شيبه به آمپي سيلين وآموكسي سيلين مي باشد اثر آن برروي باكتري هاي گرم مثبت كمتر ازبنزيل پني سيلين است .

سفالوسپيرين ها: ازنظر شيمايي به پني سيلين شباهت دارند وطيف فعاليشان نظير آمپي سيلين ميباشد . ودرگروه بتالاكتامها قرار دارد .

آمينوگليكوزيدها:ازگروه آمينوگليكوزيدها داروهايي كه مورد استعمال زيادي در درمان دام هاي بزرگ دارند عبارتند از : استرپتومايسين ،دي هيدرواسترپتومايسين ،نئومايسين ،كانامايسين ،جنتامايسيم ،پارومومايسين،اسپكتينومايسين،آميكانسين.در بين اين گروه استرپتومايسين از همه مصرف بيشتري داشت ولي دراثر پيدايش مقاومت در برابر آن ساير داروهاي اين گروه به طور روز افزوني مورد استفاده قرار گرفته اند. داروهاي اين گروه برروي ر يبوزوم ميكروب اثر مي نمايد ومانع ساختن پروتئين ها مي شوند –طيف فعاليت آنها بيشتر برروي باكتري هاي گرم منفي مي باشد . عمده ترين مصرف داروهاي اين گروه درمان عفونت روده اي حاصل از باكتري هاي گرم منفي در دام هاي جوان و خوك مي باشد . آمينوگلي كوزيدها داراي خاصيت كاستن كلسيم خون نيز مي باشد . بدني جهت نبايد آنها را درگاوان شيري آبستن نزديك به زايمان به ويژه آنهائيكه سابقه تب شير دارند تجويز نمود.

پلي پپتيدها(كليستن): خانواده پلي پيتيدها شامل دو گروه آنتي بيوتيك مي باشد :

يك گروه به طور موضعي استفاده مي شود:باستيراسين – تيروتربسين

گروه ديگر از راه عمومي قابل استفاده مي شوند:پلي ميكسين B –كليستين- كه اينها برضد كلي باسيلها و كورينه باكتريها فعالند. كليستين از راه خوراكي د ردرمان اسهالهاي كلي با سيلي بسيار موثر است .

پلي ميكسين B وكوليستين : اصولا هيچگونه فعاليتي برميكروبهاي گرم مثبت ندارند و به علت تاثير شان به ميكروبهاي مانند كلبسيا مورد استفاده قرار مي گيرند. بيشتر به صورت داروهاي موضعي به كار مي روند.

ماكروليدها: درگروه ماكروليدها آنتي بيوتيك هايي نظير اريترومايسين،الاندومايسين ،اسپيرامايسين،تيلوزين وكاربامايسين قرار دارد كه دربين آنها اريترومايسين،اسپيرامايسين و تيلوزين بيشتر در دام هاي بزرگ مورد استفاده قرار مي گيرد. طرز عمل آنها جلوگيري از ساخته شدن پروتيئن هاست . اين داروها بيشتر برروي باكتري هاي گرم مثبت از جمله استرپتوكوك،استافيلوكوك،كورينه باكتريوم موثر است . براي درمان اسهال خوني خوك و معالجه بيماري هاي تنفسي نيز باارزش مي باشند . بيشترين مقدار دارو دركبد تجزيه مي گردد و اين دارو ازطريق صفرا،ادرار و مدفوع دفع مي شوند. آلوده شدن جيره غذايي گاوان با آنتي بيوتيك هاي گروه ماكروليد ممكن است موجب بروز بي اشتهائي ،اسهال وكاهش شديدشير شود.

تتراسيكلين ها: چهار دارو از گروه تتراسيكلين ها دردامهاي بزرگ به كار مي رود عبارتند از: تتراسيكلين،اكسي تتراسيكلين ،كلرتتراسيكلين ،رولي تتراسيكلين علاوه براينها از دمتيل كلر تتراسيكلين ،متاسيكلين ،روكسي سيكلين، مينو سيكلين نيز استفاده مي شود .

تتراسيكلين به صورت موضعي مثلا در مفاصل به كار نمي رود زيرا بسيار محرك و التهاب آور مي باشد . علت عمده كاهش مصرف تتراسيكلين دشواري كاربرد و قيمت گران در گاو مي باشد .

يك دقيقه پس ازتزريق تتراسيكلين علايمي مثل غش، تشنج فراوان، انقباض كره چشم، تنگي نفس افزايش ضربان قلب آغاز گردد ولي در اكثر دامها در ظرف چنددقيقه بهبود حاصل مي كند.

همچنين مي تواند باعث اختلالات عصبي،عضلاني همراه با احتلالات شديد قلبي و كاهش فشار خون مي گردد مي توان به وسيله كلسيم قبل از تزريق اين دارو از بروز عوارض مزبور جلوگيري نمود. تداوم تجويز اين داروها از راه دهان به گوساله ممكن است باعث عفونت شيردان و يا پاروده هاگردد. جراحات كبدي و كليوي دراثر تجويز مقدار زيادي اكسي تتراسيكلين به گاوان پرواربندي شده گزارش گرديده است . اين دارو براي درمان بيماري هاي تنفسي در پرواربندي ها به كار مي رود. گاهي تتراسيكلين ها در استخوان ها و دندان ها رسوب مي كند و موجب تغيير رنگ آنها مي شود .

كلرامفيكل: آنتي بيوتيكي است با طيف عمل سريع،به خاطر همين ويژگي و قيمت متوسط آن در دامپزشكي خيلي مورد استفاده قرار مي گيرد . كلرامفيكل داراي سه عيب مي باشد :

1-به سرعت در بدن غير فعال مي شود . تزريق آن بايد هر 6ساعت تجديد شود.

2-مدت انتظار بعد از تجويز بسيار طولاني است . يك ماه براي گوشت

3-درگاوهاي شيري درحال توليد غير قابل مصرف است .

قدرت نفوذ آن دربافتها عالي است . اين دارو از طريق تزريق براي معالجه بيماري هاي عفوني مختلف به كار برده اند. همچنين به طور موضعي به ويژه براي درمان عفونت هاي چشم و پوست و گاهي گنديدگي سم گوسفندان مصرف گرديده است . كارشناسان  معتقدند كه به كاربردن اين دارو در دامها بايد محدود باشد زيرا ممكن است موجب مقاومت باكتري ها دربرابر تعدادي از داروها گردد.

Ampiclox lactating cow

داراي خاصيت باكتريسيد مي باشد . تركيبي از آمپي سيلين و كاوكساسيلين بوده واز تشكيل غشاي ميكروبي ممانعت به عمل مي آورد كه نهايتا منجربه جلوگيري از رشد وتكثير ميكروبهاي حساس و مرگ آنها ميشود .

Aureomycin violet

جلوگيري از رشد ميكرو ارگانيسم هاي حساس و قارچها

دردرمان بيماري گنديدگي سم در گاو،گوسفند وبز- درمان عفونتهاي حاصل از بيماري تب برفكي درناحيه سم وپستان – معالجه زخمهاي تابستاني

Bacitracin

با سيتراسين يك آنتي بيوتيك مي باشد كه تشكيل پنتاپپتيدها را درساخت ديواره باكتريها مهار مي كند.

Benestermycin Dry Cow

بنسرمايسين به منظور درمان اورام پستان پيشگيري ا زورم پستان د ردوره خشكي مصرف مي گردد.

Chloramphenicol Sodium Succinate

كلرامفنيكل آنتي بيوتيك مي باشد كه عليه ميكروبهاي گرم منفي و گرم مثبت اثر مي كند. مكانيسم اين دارو در ارتباط با مهار سنتز پروتئين باكتريايي مي باشد . در درمان مننژيت انفولانزا ، عفونت هاي شديد سالمونالايي مصرف مي شود.

Chlortetracycline

بر روي ميكروارگانيسم هاي گرم مثبت و منفي اثر مي كند. در گنديدگي سم،تب حمل و نقل براي گاو،اسهال بره ها،عفونت هاي اداري و باكتريايي درسگ و گربه استفاده مي شود.

Colistin

اين دارو قادر به از بين بردن اجرام ميكروسكوپي درهر دومرحله رشد و سكون مي باشد . جهت درمان عفونت هاي روده اي و گوارشي به كار برده مي شود.

Dam-Cream

جهت حفظ بهداشت پستان گاوهاي شيري و جلوگيري از اورام پستاني وانتقال آن از گاو مبتلا به گاوسالم

Dihydro Streptomycin Sulfate

عليه باكتري هاي گرم منفي مي باشد . اين دارو عليه عفونتهاي ايجادشده به وسيله ميكروبهاي گرم منفي به خصوص عفونت هاي مخلوط مانند عفونت هاي دستگاه تنفس،عفونتهاي معدي ، رودهاي ، دستگاه ادراري و... تجويز مي شود.

Erythromycin20%

با اختلال دركار سنتز پروتئين سلولي از رشد ميكروارگانسيم ها جلوگيري به عمل آورده – در درمان بيماري هاي اوليه وثانويه ميكروبي مانند سينوزيت – عفونت هاي دستگاه ادراري – استفاده مي شود.

Flavomycin(Fpl)

به منظور افزايش وزن درطيورگوشتي وافزايش تعداد تخم مرغ درگله مرغ تخمي،كاهش تلفات و ضايعات دركليه انواع طيورگوشتي،تخمي وبوقلمون وافزايش رشد درگوساله هاي پرواري مورد استفاده قرارمي گيرد.

Flumequine10%

فلوميكوئين عليه باكتري هاي گرم منفي و مثبت اثر مي گذارد-براي درمان كلي باسيلوز،سالمونلوز،به كارمي رود.

Fural tadone

پروتئين سازي وابسته به RNA را بلوك  مي كند . براي باكتري هاي گرم منفي استفاده مي شود. براي عفونتهاي باكتريايي بويژه براي دستگاه گوارش مرغان وتورم روده مرغان مصرف مي شود.

FuraZolidone

موارد مصرف فورازوليون در عفونت هاي سالمونلايي،درمان اسهالهاي باكتريايي و ديفتري مورداستفاده قرارمي گيرد .

Furazolidone 20%+Tetracycline20%

درعفونت دستگاه تنفس دام و طيور مانند برونشيت – عفونت هاي دستگاه گوارش مانند و باي مرغان مصرف مي شود.

Gentamicin

عليه باكتري گرم منفي مانند اثريشيا كلي مي باشد – در عفونتهاي ريوي – پوست ،معده و روده مورد استفاده قرار مي گيرد.

Kanamast MC

كانامايسين عليه ميكروبهاي گرم منفي موثر بوده و در درمان ورم پستان گاو وگوسفند دراثر استرپتوكوك واستافيلوكوك و كلي با سيل ايجاد مي شود مصرف مي گردد.

Lincos pectin

براي گوساله هايي كه نشخوار نمي كنند، عفونت هاي تنفسي گوسفند وبز، تورم كيسه هاي هوايي در جوجه وبوقلمون به كار مي رود.

Virginamycin10%

بر روي باكتري هاي گرم مثبت اثر دارد با تكثير ميكروبها جدار روده ضخيم ميگردد كه ويرجينامايسين با جلوگيري از سنتز پروتئين باعث بهبود وضعيت جدار روده مي گردد. موجب نقصان د رتوليداسيد لاكتيك ، اسيد چرب فرار و آمونياك توسط ميكروبها شده و درنتيجه از اثرات سمي آنها مي كاهد . به منظور افزايش قدرت باروري تخم مرغ هاي جوجه كشي و افزايش قدرت توليد گوشت و تخم مرغ

Masticen CP

پولي ميكسين B برروي باكتري هاي گرم منفي اثر دارد .

Mastijet Fort

داراي سه نوع آنتي بيوتيك مي باشد كه بر روي باكتري گرم منفي و گرم مثبت تاثير مي گذارد . همچنين حاوي ماده ضد التهابي است كه كليه تورم و التهابهاي موجود در اثر ضربه راتسكين ميدهد. و در درمان انواع ورم پستان هاي سخت و ميكروبي گاوهاي شيرده مصرف مي شود .

Multimast

چهار آنتي بيوتيك نئومايسين،استرپتومايسين،بنزيل پيني سيلين واكسي تتراسايكلين همراه با عامل ضد التهاب تركيبي  قوي براي درمان و بهبود ورم پستان فراهم مي آورد.

Neomycin sulfate

بولوس نئومايسين سولفات در درمان و كنترل اسهالهاي ميكروبي –كنترل و درمان عفونتهاي باكتريايي داخل رحمي و نيز در پيشگيري عفونتهاي بعد از زايمان موثر است.

Ophtol opthalnmic

در التهاب پلك چشم-زخم هاي قرينه ،كنترل عفونتهاي ثانوي عدسي و دربيماري هاي عفوني به عنوان پيشگيري به كار مي رود .

Orbenin Dry cow

در درمان ورم پستان هاي استافيلوكوكي مقاوم به پني سيلين و ورم پستان هاي استرپتوكوكي در دوره خشكي به كار مي رود.

OXytetra cycline

طيف وسيع اكسي تتراسايكلين باعث اثرات قابل توجه بر عفونتهاي ناشي از ميكروبهاي گرم منفي و گرم مثبت مي گردد.

Oxy tetra cycline 20%

در عفونتهاي گوارشي از قبيل اسهال سفيد جوجه ها ناشي از سالمونلاپلوردم- پيشگيري از كاهش ميزان گوشت و تخم مرغ د رمواقع استرس

Oxytetracycline+Chloramphenicol

آنتي بيوتيك : ممانعت از سنتز پروتئين باكتري در حال رشد

مكانيسم عمل كلرامفنيكل ممانعت و وقفه در سنتز پروتئين هاي حياتي باكتري از طريق دخالت درانتقال آمينو اسيدهاي فعال از RAN محلول به ريبوزوم مي باشد .

در عفونت هاي دستگاه تنفسي : پنوموني- عفونت هاي دستگاه هاي گوارشي : اسهال باكتريايي- عفونتهاي خوني مثل سالمونولوز

PenicillinG Potassium or sodium

در مرحله تكثير ارگانيسمها اثر خودرا اعمال مي كند و اثرباكتريايي آن برپايه از بين بردن غشاء باكتري مي باشد .

در درمان عفونت هاي باكتريايي موثر مي باشد . برونشيت ،تب تيفوس

Penicillin G+Kanamycin

ورم معده – ورم روده – عفونتهاي دستگاه تنفسي- عفونت هاي خوني –ورم مزمن پستان

PenicillinG+Streptomycin

عليه ميكروارگانيسم هاي گرم مثبت و منفي د رعفونت هايي مثل ورم پوست –عفونت هاي تنفسي مصرف مي گردد.

Pharmasin

تايلوزين آنتي بيوتيك ماكروليد است كه بر روي باكتري هاي گرم مثبت و گرم منفي موثر است .تركيبات تايلوزين ،پروپيل گيلكول . بنزيل الكل

درعفونت هاي تنفسي نشخوار كنندگان كوچك و بزرگ – برونشيت – عفونت هاي آگلاكيته درگوسفند و بز

Sulfadiazine+Trimethoprim

درمان كوكسيد يوزگاو و گوسفند

درمان عفونت هاي استرپتوكوكي اسب و سگ – از پيشرفت ضايعات مربوط به تب برفكي جلو گيري مي كند.

Tetracycline

سنتز پروتئين هاي ميكروبي را از طريق ايجاد وقفه د راتصال TRNA باردار به ريبوزوم ميكروبي مهار مي كند بدين ترتيب مانع ورود اسيد آمينه جديد به زنجيره پپتدي توليد شده است .

در عفونت هاي باكتريايي مخصوصا عفونت هاي دستگاه تنفسي و عفونت هاي دستگاه گوارش مانند آنتريت وسپتي سمي هاي حاصل ازباكتري هاي گرم منفي و گرم مثبت به كار مي رود .

Tiamulin45%

پيشگيري و درمان عفونت هاي دستگاه تنفسي ناشي از مايكوپلاسما- سينوزيت عفوني در طيور- عفونت دستگاه تنفسي ناشي از ميكروبهاي گرم مثبت به كار مي رود.

Tylosin

برروي ميكروارگانيسم هاي گرم مثبت و بعضي از گرم منفي ها موثر است – ديفتري- گنديدگي سم – بيماري هاي تنفسي در دامهاي بزرگ

Vetimast

در تركيب داروي فوق از سفاستريل آنتي بيوتيكي از نوع بتالاكتام استفاده شده كه باكتري ها را از راه آسيب رساندن به ديواره  خارجي سلول از بين مي برد.

درورم پستان ناشي از استرپتوكوكوس آگلاكيته – استرپتوكوكوس بويس- استافيلوكوكوس اورائوس باكتري هاي گرم منفي از جمله اشريشاكلي مصرف مي گردد.

  

-دامپزشكي                    ترجمه احمد شيمي

-تجويز صحيح آنتي بيوتيكها دردرمان بيماري هاي طيور     ترجمه دكتر نادر افشار مازندران ،دكتر ابوالفضل رجب

-بيماري هاي گاو        دكتر فريدون نور محمد زاده

-اطلاعات دارويي دامپزشكي      دكتر علي رضا چارقچي

 

میکروبیولوژی مسجدسلیمان  microbiology1.blogfa.com

 


برچسب‌ها: مطالب متنوعی از دنیای پهناور و بسیار زیبای میکروبی
+ نوشته شده در  ساعت   توسط مینا | 
 
صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو وبلاگ
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ
زیست شناسی سلولی و ملکولی میکروبیولوژی مسجدسلیمان

پیوندهای روزانه
همه چیز درباره افزایش بازیابی نفت با باکتری ها و میکروبها MEOR microbial enhanced oil recovery
همه چیز در مورد ژنوم انسان سندرم ترنر و سندرم کلاین فیلتر
کشت ادرار و خون در آزمایشگاه باکتریولوژی
مطالب مفیدی درباره كارشناسي ارشد ناپيوسته ميكروبیولوژی پزشكي
همه چیز در مورد بیماری های مقاربتی
آزمایش اعتیاد کروماتوگرافی لایه نازک TLC
آشنایی با جنس مایکوپلاسما genus mycoplasma
مطالب متنوعی از دنیای زیبای میکروبیولوژی
مطالب مفیدی در باره آنفولانزا Influenza
همه چیز در مورد تب مالت و تست wright
همه چیز درباره کومبس مستقیم و کومبس غیر مستقیم (Test Coombs)
استاد زحمتکش
همه چیز در مورد آزمایشات هماتولوژی بالینی
همه چیز در مورد پروتئین a1c آزمایش Hb A1c
آشنایی با چند تکنیک آزمایشگاهی
همه چیز درمورد آنالايزرهاي بيوشيمي
باكتريهاي سودوموناس Pesudomonas Bacteria
كلستريديوم ها و مایکوباکتریوم ها و لاکتوباسیلوس ها
محاسبه مقدار ESR
تعیین زمان انعقادخون و تعیین زمان سیلان خون
انیمیشن باکتری
همه چیز در مورد تست CAMP
همه چیز در مورد تست الایزا ELISA
لیست تست های آزمایشگاهی
روشهاي جداسازي و تشخيص باكتريهاي بيماريزا در مواد غذايي
تمام تست های تشخیصی جنس استافیلوکوکوس
آشنایی بامحیط کشت اوره آگار
معرفی انواع محیط کشت 2
آشنایی با محیط TSI تريپل شوگر آيرون
تفسير اجزاي آزمايش خون
کارنامه رتبه 1 و 3 میکروبیولوژی وزارت بهداشت و زمان ثبت نام آزمون وزارت بهداشت
آشنایی کامل بر آنزیم های کبدیSGOT,SGPT علایم کلینیکی و ازمایشگاهی عفونت با HIV علایم کمبود اهن
هموگلوبین گلوکوزیله HB A1C و بروسلا تجزیه ادرار
همه چیز درباره PCR
كارنامه ها و درصدهای پذیرفته شدگان كارشناسي ارشد
آنفلوآنزای خوکی
همه چیز در مورد رنگ آمیزی گرم
جسم بار و رنگ آمیزی باکتریها
آشنایی با کشت میکروارگانیزمها و میکروسکوپ ها
همه چیز درباره شیگلا
معرفی خانواده انتروباکتریاسه
آزمایشهای تشخیص دیابت شیرین
آنتی بیوگرام
همه چیز درباره آنتی بیو تیک ها
بیماری هاری
همه چیز در مورد بیماری طاعون
کلستریدیوم ها
همه چیز درباره زخم معده
آپاندیس
همه چیز درباره مخمرها
آرشیو پیوندهای روزانه





Powered by WebGozar

نوشته های پیشین
آبان 1393
شهریور 1393
مرداد 1393
تیر 1393
خرداد 1393
اردیبهشت 1393
اسفند 1392
دی 1392
آذر 1392
آبان 1392
مهر 1392
شهریور 1392
تیر 1392
اردیبهشت 1392
فروردین 1392
اسفند 1391
بهمن 1391
دی 1391
آذر 1391
آبان 1391
شهریور 1391
مرداد 1391
خرداد 1391
اردیبهشت 1391
فروردین 1391
اسفند 1390
بهمن 1390
آذر 1390
مهر 1390
شهریور 1390
تیر 1390
فروردین 1390
اسفند 1389
آذر 1389
مهر 1389
شهریور 1389
آرشيو
پیوندها
زیست شناسی گنبد کاووس
مقالات زیست شناسی
زیست شناسی تنگستان
من و دنیای زیست ام
بیولوژی انیمیشن وتصاویر
زیست شناسی رفسنجان
آزمایشگاه خون شناسی از دبستان تا دانشگاه
rap681
زیست پژوهان جوان
آزمایشگاه خون شناسی دانش آموزی
دانشگاه مسجدسلیمان
زیست شناسی کردستان
مطالب پزشکی-اجتماعی
زیست شناسی نوین
وبلاگ تخصصی اتاق عمل
شیلات آبادان
فرزانگان حنوب
علوم آزمایشگاهی
بازتاب مسجدسلیمان
بیوتکتولوژی و میکروب
میکروبیولوژی لاهیجان
میکروب ارومیه
پایگاه علوم پایه پزشکی
پایگاه علوم پایه پزشکی ایران
انجمن علمی علوم جانوری همدان
ریاضیات بی نهایت آسان و سریع
وبلاگ میکروب و بیوتکنولوِژی
بیماری شناسی گیاهی
اخلاق پزشکی
دانشمندان جوان
دانشجوی میکروبیولوژی ارومیه
وت پارس
پرستاران بادرود
مهندسی پزشکی
میکروبیولوژی
آفتاب مهتاب
کشاورزی نوین دلفان
مطالب جالب و خواندنی
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM